YUNUS EMRE ŞİİRLERİ

YUNUS EMRE 1238-1321

2008-05-30T14:22:00.007+03:00

Türk şiiri denince, benim aklıma ilk önce Yunus Emre, Karacaoğlan ve Pir Sultan Abdal gelir. Yunus Emre, Anadolu Selçuklu Devleti'nin dağılmaya ve Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde küçük-büyük Türk Beylikleri'nin kurulmaya başladığı 13. yy ortalarından Osmanlı Beyliği'nin filizlenmeye başladığı 14. yy'ın ilk çeyreğinde Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış bir Türkmen kocası, şair bir erendir. Yûnus'un yaşadığı yıllar, Anadolu Türklüğünün Moğol akın ve yağmalarıyla, iç kavga ve çekişmelerle, siyasî otorite zayıflığıyla, dahası kıtlık ve kuraklıklarla perişan olduğu yıllardır. 13. yy'ın ikinci yarısı, sadece siyasî çekişmelerin değil, çeşitli gayrısünni mezhep ve inançların, batınî ve mutezilî görüşlerin de yoğun bir şekilde yayılmaya başladığı bir zamandır. İşte böyle bir ortamda, Mevlânâ Celaleddin-i Rûmî, Hacı Bektaş-ı Velî, Ahî Evrân-ı Velî, Ahmed Fakih gibi ilim ve irfan kutuplarıyla birlikte Yûnus Emre, Allah sevgisini, aşk ve güzel ahlakla ilgili düşüncelerini, her türlü batıl inanca karşı, gerçek İslam tasavvufunu işleyerek Türk-İslam birliğinin oluşmasında önemli vazifeler yapmıştır.
Yunus Emre adı, her Türk ve Türk kültürünü tanıyıp seven herkes için bir şeyler ifade eder. Şiirlerinde, her devrin okuyucusu ya da dinleyicisi kendini etkileyecek bir şey bulmuştur. İlk kez Yunus, şiirlerinde büyük ölçüde Türkçe kullanmıştır. Yunus'la birlikte dil, daha renkli, canlı ve halk zevkine uygun bir hale gelmiştir. Gerçi şiirlerinin bir çoğunda, aruz veznini kullanmıştı, fakat en güzel ve tanınmış şiirleri Türkçe hece vezniyle yazılmıştır. Böylece, şiirleri kısa zamanda yayılarak benimsenmiş ve ilahi olarak da söylenerek günümüze dek ulaşmıştır. Ozanlığının yanısıra dili, düşünceleri, işlediği konularla Anadolu'da gelişen Türk edebiyatının en büyük adlarından sayılan Yûnus Emre, yalnız halk ve tekke şiirini değil, divan şiirini de etkilemiştir. Hece ve aruzla yazdığı şiirlerinde Tanrı sevgisini işleyen Yunus Emre, İslam düşüncesiyle beslenen dizelerinde insanın kendisiyle, nesnelerle, Allah'la ilişkilerini ele aldı, ölüm, doğum, yaşama bağlılık, İlahi adalet, insan sevgisi gibi konuları dile getirdi. Çağına hâkim olan düşünüş biçimini ve kültürü konuşulan dille, yalın akıcı bir söyleyişle dile getiren Yunus Emre, kendinden önce yetişmiş İran ozanlarının, çağdaşlarının yapıtlarında geçen kavramlara yeni bir öz, yeni bir deyiş katmıştır. Risaletü'n - Nushiyye adlı eseri 1307'de yazıldığı sanılmaktadır. Mesnevi tarzında yazılan, "Öğütler kitabı" anlamına gelen Risaletü'n - Nushiyye 573 beyitten oluşmaktadır.
Doğduğu yer konusundaki tartışmalar Eskişehir'in Mihalıççık ilçesine bağlı Sarıköy ile Karaman üzerinde yoğunlaşmaktadır. 1238 yılında doğmuş 1321 yılında vefat etmiştir. Söylencelere ve şiirlerinden çıkarılan bilgilere göre Babalılardan Taptuk Emre'nin dervişidir. Hacı Bektaş-ı Veli ile ilgisi Vilayetname'den kaynaklanmaktadır. Yine şiirlerinden tasavvuf yolunu seçtiği, iyi bir öğrenim gördüğü anlaşılmaktadır. Anadolu kentlerini dolaştığı, Azerbaycan ve Şam'a gittiği, Mevlana'yla görüştüğü, giderek şeyh olduğu da bu bilgiler arasındadır.
Yunus Emre'nin yaşamı hakkında bilinenler, Türk halkının 700 yıldır nesilden nesile aktardığı öykülere dayanıyor:

YUNUS ve HACI BEKTAŞ VELİ

Eskişehir'in bir köyünde çiftçilikle geçinen çok yoksul bir adam varmış. Bir yıl kıtlık olunca bu adamın yoksulluğu iyice artmış. Bir çok keramet ve inayetlerini duyduğu Hacı Bektaş Veli'den yardım istemeyi düşünen yoksul adam, sığırının üstüne bir miktar alıç koyup, dergâha gitmiş. Pirin ayağına yüz sürerek hediyesini vermiş bir miktar buğday istemiş. Hacı Bektaş Veli ona lütufla muamele ederek, birkaç gün dergâhta misafir etmiş. Yoksul adamın geri dönmek için acele ettiğini gören dervişler, Hacı Bektaş Veli'ye onun acelesini anlatmışlar. Hacı Bektaş Veli de yoksul köylüyü huzurana çağırıp sormuş:
- Buğday mı istersin, yoksa erenler himmeti mi istersin?
- Buğday istiyorum efendim.
- Buğday yerine nefes versek olmaz mı?
- Olmaz.
- İstersen bana getirdiğin alıcın her tanesine bir nefes edeyim!..
- Olmaz.
- İsterse her çekirdek sayısına bir nefes edeyim!..
Yoksul adam buğdayda ısrar ediyormuş.
- İstersen her çekirdek başına on nefes edeyim!..
Yoksul adam yine buğdayda ısrar edince, Hacı Bektaş'ın emriyle götürebileceği kadar buğday verilmiş. Sevine sevine bir çuval buğdayı alıp dergâhtan uzaklaşan yoksul köylü, yolda giderken düşünmeye başlamış ve kendi kendine demiş ki:
- Bu insan, büyük insan olmasa bana bir çuval buğday vermezdi. Bir çuval buğday böyle bir insandan daha mı değerli?
Yaptığı kusurun büyüklüğünü anlayıp pişman olan yoksul köylü, hemen geri dönerek kusurunu itiraf etmiş:
- Pirim, ben çok büyük bir bir kusur işledim. Sizden çok özür diliyorum. Bu buğdayı geri verip, sizden nefes istiyorum.
Bunun üzerine Hacı Bektaş Veli demiş ki:
- Evladım, senin nasibin Taptuk Emre tarafında verilecek. Senin kilidini Taptuk Emre'ye verdik, onun dergâhına git.
Bu cevabı alır almaz, hemen Taptuk Emre dergâhına giden yoksul köylü, kendisini Yunus Emre yapacak manevi eğitimine başlamış.

YUNUS VE TAPTUK EMRE

Taptuk Emre dergâhında her derviş bir iş görürmüş. Kimi toprakta, kimi işlikte çalışırken, kimi duvar örer, kimi de aş pişirirmiş. Dergâha yeni gelen Yunus'a da odun taşıma işini vermişler. Dergâhının ocağına özene bezene kırk yıl odun taşıyan Yunus'un, her getirdiği odun da dümdüzmüş. Öbür dervişler sormuşlar:
- Ey Yunus, senin getirdiğin odunların hepsi dümdüz, bunun sebebi nedir?
Yunus demiş ki:
- Taptuk Emre dergâhına odunu eğrisi bile giremez!..

Taptuk Emre güzel saz çalarmış ve Yunus ona sazı için bağlanmış. Yunus uzun süre tekkeye hizmet etmiş, sonunda bıkmış ve kaçmış. Yolda erenlerden yedi kişiye rastlamış, yoldaş olmuşlar. Her akşam erenlerden biri içinden geçirdiği bir ermiş adına Tanrıya dua ediyor hemen bir sofra geliyormuş ortaya. Sıra Yunus'a geldiği akşam o da demiş ki:
- Yarabbi, bunlar hangi kulun adına dua ettilerse, ben de onun adına yalvarıyorum sana, ne olur utandırma beni!..
Yunus'un duası biter bitmez, iki sofra birden gelmiş. Erenler şaşırıp sormuşlar:
- Ey Yunus, kimin adına dua ettin?
Yunus bu soruya şu yanıtı vermiş:
- Önce siz söyleyin.
Erenler hep bir ağızdan demişler ki:
- Taptuk'un dervişlerinden Yunus diye biri var, biz onun adına dua ettik.
Yunus bunu duyar duymaz hiçbir şey söylemeden dergâha geri dönmüş ve Taptuk Emre'nin karısı Anabacı'ya sığınmış:
- Anabacı, dergâhtan kaçmakla büyük bir kusur işledim. Şimdi pişman olup geri döndüm. Ne olur şeyhime söyleyin; beni affetsin!..
Anabacı demiş ki:
- Yarın sabah tekkenin eşiğine yat. Taptuk abdest almak için dışarı çıkarken ayağı sana takılır. Gözleri iyi görmediği için bana: "Kim bu eşikte yatan?" diye sorar ben de "Yunus", derim. "Hangi Yunus?" derse çekil git, başka bir tekke ara kendine, başının çaresine bak. Ama bizim "Yunus mu?" derse anla ki gönlünden çıkarmamış, hala seviyor seni. O zaman kapan ayaklarına, "Bağışla suçumu" de.
Yunus, Anabacı'nın dediğini yapıp, kapının eşiğine yatmış, ertesi sabah olan olmuş. Ayağı Yunus'a takılanTaptuk, Anabacı'ya sormuş:
- Kim bu eşikte yatan?
Anabacı cevap vermiş:
- Yunus.
-Bizim Yunus mu?
Bunun üzerine Yunus, Taptuk'un ayaklarına kapanmış ve sevincinden ağlamış.

YUNUS VE MOLLA KASIM

Yunus Emre'nin vefatından yüz yıl sonra yaşayan ve devlet görevinde yetkili biri olan Molla Kasım'a Yunus'un şiirlerini yazılı olarak getirmişler. Molla Kasım bir nehir kenarına gelmiş ve yanında getirdiği Yunus Emre şiirlerini okumaya başlamış. Her okuduğu şiiri dine, şeriata aykırı bularak yakıp suya atan Molla Kasım, kendine yüz yıl önceden hitap eden bir şiiri görünce, çok şaşırmış. Yunus şöyle diyormuş:

Ben dervişim diyene bir ün edesim gelir,
Seğirdüben sesine varıp yetesim gelir.

Sırat kıldan incedir, kılıçtan keskincedir,
Varıp anın üstüne evler yapasım gelir.

Altında gayya vardır, içi nar ile pürdür,
Varuben ol gölgede biraz yatasım gelir.

Oda gölgedir deyu ta'n eylemen hocalar,
Hatırınız hoş olsun biraz yanasım gelir.

Ben günahımca yanam, rahmet suyunda yunam,
İki kanat takınam, biraz uçasım gelir.

Andan Cennete varam, Cennette huriler görem,
Huri ile gılmanı bir bir koşasım gelir

Derviş Yunus bu sözü eğri büğrü söyleme,
Seni sigaya çeken bir Molla Kasım gelir.

Molla Kasım bunu görür görmez, yaktığı ve suya attığı şiirler için çok pişman olmuş, yakmadığı suya atmadığı şiirleri de bir hazine gibi saklamış. Halkımızın rivayetine göre; bu yüzden Yunus Emre şiirlerinden binlercesini göklerde melekler, binlercesini denizlerdeki balıklar, kalan binlercesini de insanlar söylermiş.

EY SÖZLERİN ASLIN BİLEN

2008-05-16T16:11:00.001+03:00

Ey sözlerin aslın bilen,
Gel de bu söz nerden gelir?
Söz aslını anlamayan,
Sanır bu söz benden gelir.

Söz kılar kayguyu şad,
Söz kılar bilişi yad.
Eğer horluk, eğer izzet,
Her kişiye sözden gelir.

Söz karadan aktan değil,
Yazıp okumaktan değil.
Bu yürüyen halktan değil,
Hâlık avazından gelir.

Ne elif okudum, ne cim,
Varlığındadır kelecim.
Bilmeye yüz bin müneccim,
Tâallüm n’ıldızdan gelir.

Şule bize Ay’dan değil,
Aşk eri bu soydan değil.
Rızkımsa bu evden değil,
Deryâ-yı ummandan gelir.

Biz bir behâne arada,
Ayrık de elden ne gele.
Hak çün emir eyler cana,
Bu keleci ondan gelir.

Yunus bir derd ile âh et,
Kahr evinde n'eyler rahat.
Bu derde derman kefâret,
Bir âh ile suzdan gelir.

Yunus Emre

BİR KİŞİYE SÖYLE SÖZÜ

2008-05-16T16:10:00.001+03:00

Bir kişiye söyle sözü,
Kim manadan haberi var.
O kişiye ver gönlünü,
Canında aşk eseri var.

Şunun kim dışı hoşdurur,
Bil onun içi boşdurur.
Dün gün öten baykuşdurur,
Sanma bütün duvarı var.

Bir devlengiç yuva yapar,
Yürür ilden yavru kapar.
Doğan ileyinden sapar,
Zir’elinde muradı var.

Yoktur doğanla birliği,
Ya Hakk’a lâyık dirliği.
Şu kişiden um erliği,
Onun safâ nazarı var.

Sûret ile çoktur âdem,
Değmesinde yoktur kadem.
Evvel âhır o piş kadem,
Muhammed din serveri var.

Erenler yoludur meşe,
Meşe kolaydır kolmaşa.
Meşe olan yerde paşa,
Harâmi çok Anter’i var.

Şeyh ü dânişmend ü velî,
Cümlesi birdir er yolu.
Yunus'tur dervişler kulu,
Taptuk gibi serveri var.

Yunus Emre

N'OTURURSUN TAŞ KAPIDA

2008-05-16T16:08:00.001+03:00

N’oturursun taş kapıda?
Gör içeri neler gezer?
Tamah artırır daima,
Saf bağlamış fitne gezer.

Gel şimdi gel kanâata,
Usan tutmaz tez bin ata.
Olmaya ki ecel yete,
Fâsid ola satı pazar.

Sen kanda isen teslim ol,
Kamulardan aşağa dur.
Edeb tâcın başına ur,
Gör müfsid nicesi kızar.

Yaramazdır buhl ü haset,
Kibir mübârizdir gayet.
Kökünü kaz yabana at,
Fârığ otur ey gam-güzâr.

Kogıl bu dünyâ bâbını,
Öğret dostluk edebini.
Bulursan usta bânını,
Ne varan kaldan zarar.

Kibr ü menîdir subaşı,
Delim kişidir yoldaşı.
Sen olmagıl onun eşi,
Ona uyan yoldan azar.

Var dediğim yerlerde dur,
Hıkd u hasedi oda ur.
İhlâs gelir cümleyi yur,
Yunus yolu yavlak durur.

Yunus Emre

EY BANA İYİ DİYEN -2-

2008-05-16T16:07:00.001+03:00

Ey bana iyi diyen,
Benim kamudan kemter.
Şöyle mücrimim yolda,
Mücrimler benden server.

Benim gibi mücrim kul,
Gel iste bir dahi bul.
Dilimde ilm ü usûl,
Dileğim dünya sever.

Zâhirim iyi yerde,
Gönlüm fâsid haberde.
Bulunmaya Bağdad’da,
Bencileyin bir ayâr.

Dışım göynü içim ham,
Dirliğim budur müdam.
Yol varmadan bir kadem,
Arştan veririm haber.

Dışım biliş, içim yad,
Dilim hoş, gönlüm mürted.
İşim yavuz iyi ad,
Böyle fitne kanda var.

Kime ki öğüt verdim,
O Hakk’a erdi gördüm.
Bana benim öğüdüm,
Hiç eylemedi eser.

Takındım şeyhlik adın,
Kodum maşuk tâatın.
Verdim nefsin muradın,
Kanı Hakk ile Pazar.

Yayıldı Yunus adı,
Suçtur cümle tâatı.
Çalab’ım inâyeti,
Suçun geçire meğer.

Yunus Emre

SESLENDİ OL MÜEZZİN

2008-05-16T16:02:00.001+03:00

Seslendi ol müezzin, durdu kâmet eyledi,
Kâbe'ye döndü yüzün, hem de niyet eyledi.

Duyunca ehl-i îman, hurmet ile dinledi.
Sonra namaza durup, Rabbe kulluk eyledi.

Hazrete bağlı elim, Fâtiha okur dilim,
Belini büküp Hakk’a hoş rükûat eyledi.

Şu benim hâcetgâhım, Tûr dağı oldu meğer,
Mûsâ’layın bu gönlüm, hoş münâcât eyledi.

Bir sûret gördü gözüm, secdeye vardı yüzüm,
Yıkıldı tertiblerim, zühdümi mât eyledi.

Ne dua kılam, ne selâm, ne zikr ü tesbîh kılam,
Bu beş vakt namâzımı aşkın gâret eyledi.

Gör Yunus'u n'eyledi, hoş haberler söyledi,
Âşık idi maşûka dâd u sited eyledi.

Yunus Emre

KOGIL DÜNYA BEZEĞİNİ

2008-05-16T16:01:00.002+03:00

Kogıl dünyâ bezeğini, bu dünyâ yeldir ya hayâl,
Ne kılısar bize vefâ, çünkü pusudadır zevâl.

İsteme ömr-i fânîyi, dünyâ kime kaldı bâkî,
Yüz bin melik yüz bin sultan râyegân kodu mülk ü mâl.

Nice uzun endişeler yoldaş idi bizim ile,
Dost fikretinden artığı cümleten fânîdir battâl.

Algıl kendi elin ile gene kendi hisâbını,
Yoksa serhengler elinde katı yaramaz olur hâl.

Öldür nefsin dileğini ilet teneşir üstüne,
Yoksa keksiz ölüceğiz ferman olur sana gassâl.

Her kim sana sorar ise i’tikadın nedir Hakk’a,
Öpgil elini ayağın budur cevâbına suâl.

Yunus sana farîzâdır işbu sırât-ı müstakîm,
İleyinde haşre-neşre Hakk’al-yakîn gerek visâl.

Yunus Emre

GER ULUYA VARDIN İSE

2008-05-16T16:01:00.001+03:00

Ger uluya vardın ise, sûret nakşı nendir senin?
Manaya yol buldun ise, işbu dünyâ nendir senin?

Sen dünyânın terkin urgıl, gelip aşk oduna girgil,
İlerki menzile ergil, geri kalmak nendir senin?

Bu vücûdun sermâyesi od u su vu toprak değil,
Her biri aslına gider gâfil olmak nendir senin?

Büt-hâne vü şarap-hâne mescid oldu gerçek cana,
Bir pulun varmaz ziyana, yalancılık nendir senin?

Çünkü ahrete kavisin, ko bu yalancı davîsin,
Mal ü hazîne sevisin, âşık isen nendir senin?

Benimdir diye derersin, Hak’tan davî mi edersin?
Padişah suçuna bakmaz, gümrâh olmak nendir senin?

Dün ü gün kaygılar yersin, nidelim yoksulum dersin,
Ol cömerttir rızkın verir, kaygı yemek nendir senin?

Yegil yedirgil bîçâre, eksilirse Tanrı vere,
Bir gün tenin yere gire, geri kalan nendir senin?

Yunus o aşk badyasından, sen igen esrik olmuşsun,
Bî hod iken erdin Hakk’a, ayık olman nendir senin?

Yunus Emre

DOSTTAN HABER GELDİ YİNE

2008-05-16T16:00:00.000+03:00

Dosttan haber geldi yine, dostlar yarak etsin demiş,
Dirgensinler meşâyihe, er eteğin tutsun demiş.

Ben severim şu kulumu, yoksul ola sabreyleye,
Benden ona yol eyledim, Mirâcıma ersin demiş.

Şu kahr ile kazananlar, güle güle yedirenler,
Götürdüm perdelerini, didârıma baksın demiş.

Her bir kişi dosta vara, armağanın dosta vere,
Orda bizi anmayanlar, burda da utansın demiş.

Fâni dünyadan geçeriz, bâki mülküne göçeriz,
Armağan gerektir dosta, yüklü yükün tutsun demiş.

Ayıdın Yunus'a dursun, yüzünü toprağa sürsün,
Öğüdün kendiye versin, okuduğun tutsun demiş.

Yunus Emre

EY BANA İYİ DİYEN -3-

2008-05-16T15:59:00.000+03:00

Ey bana iyi diyen, benim kamuda yavuz,
Alnımı ay bilirim, bu gözlerimi yıldız.

Bu vücudum şehrinde buçuk pulluk assım yok,
Amelim mahalleri ser-be ser kalmış ıssız.

Hücrede ve bucakta Hakk’a lâyık amel yok,
Kimde derd ü firak var, kimlerde eserli söz.

Halk hep ayağın durur, ben seğirdim oturdum,
Geçtim sadır yerine, döşek kalın, yerim düz.

Bunun gibi sâlûsluk çünkim elime girdi,
Artık n’işime yarar âh u firak vâh u suz.

Ben bir kitap okudum, kalem onu yazmadı,
Mürekkep eyler isem, yetmeye yedi deniz.

Ben oruç namaz için süci içtim esridim,
Tesbîh u seccadeyçin dinledim çeşte kopuz.

Yunus'un bu sözünden sen mana anlar isen,
Konya minâresini göresin bir çuvaldız.

Yunus Emre

N'İDEM BEN GÖNÜL İLE

2008-05-16T15:58:00.000+03:00

N'idem ben gönül ile, benimle bile bir dem durmaz,
Maşûk yüzün gördü meğer, öğütleyip ökün dermez.

Tanrı için ey uslular gönlüm bana buluverin,
Vardı dost ile buluştu, bana geri boyun vermez.

Bunun gibi gönül ile nice dirlik iltebilem,
Bıraktı yabana beni, bir dem gelip hâlim sormaz.

Gönül bana yoldaş iken, zühd ü tâat kılar idim,
Yıkıldı bu tertiplerim, gönülsüzüm elim ermez.

Gönül içeri dost ile, ben kapıda feryâd ü zar,
Bin yıl zârî kılar isem, işbu nedir diye sormaz.

Aydır isem eyâ gönül, hani farîza yâ sünnet,
Aydır yok teşvişi koya, bu seviye amel sığmaz.

Eğerleyin aydır isem, gör boynumda borç kalmasın,
Kakır boşar söver bana, aydır ki ey Hakk’ı görmez.

Ağız ağızdan kutludur, ola ki sözünüz tuta,
Ben yüz bin yıl söyler isem, sözüm kulağına girmez.

Gönlüm dahî canım dahî el bir etti şu ikisi,
Yüz bin Yunus'tan ferâgat, dost yüzünden gözün ırmaz.

Yunus Emre

EY DOST BUNCA KIYL Ü KAL

2008-05-16T15:57:00.000+03:00

Ey dost bunca kıyl ü kal ne maksud hod bir haber durur,
Ya bunda cüst ü cu nedir, görene bir nazar-durur.

Dağlar aşıp berye geçip, ey uzak sefer edenler,
İstediğin sende iken, aceb bunca sefer durur.

Hiç kılmagıl ırak sefer, ömür geçer ecel erer,
Dost sendedir halvet sever, bu galebe haşer durur.

Gel ırak isteme onu, canından içeri canı,
Seninle bile duranı, görmeyen bî basar durur.

Sen uyursun ol uyanık, eksiğini kılar bayık,
Dahî nice bulam tanık, daim seninle yar durur.

Mescid ü medrese sende, sen dört yana perâkende,
Ne kaldın sen bu erkende, işin katı düşvar durur.

Bu tevhîd donunu giyen, varlığın yokluğa sayan,
İşbu yolda kâyim duran, belli bilin ol er durur.

Ol işler tamam olunca, ol dirliği dirilince,
Gözün hicâbın silince, yer gök dolu dîdar durur.

Miskin Yunus onu gördü, gönlü vü canı sevindi,
Kamusunu yere saldı, maşûka intizarıdır.

Yunus Emre

EY DÜN Ü GÜN HAK İSTEYEN

2008-05-16T15:56:00.001+03:00

Ey dünü gün Hak isteyen, bilmez misin Hak kandadır?
Her kandasam anda hazır, kanda bakarsam andadır.

İstemegil Hakk'kı ırak, gönüldedir Hakk’a durak,
Sen senliğin elden bırak, tenden içeri candadır.

Gir gönüle bul ordadır, benlik defterin dürdedir,
O has gevher bil ordadır, sanma ki o ummandadır.

O ummanda yüzbin gevher, bir zerreden oldu kemter,
O cana zevâl mi erer, zevâl canı hayvandadır.

Eylegil sûretin vîran, can sırrıdır ona eren,
Bâtın gözüdür dost gören, zâhir gözü yabandadır.

Kim ki gaflet içre geçer, canı zevâl suyun içer,
Derviş sırrı arştan uçar, çünkü mekânı ordadır.

Yunus Emre gözün aç bak, iki cihan doludur Hak,
Gümânı sıdkı oda yak, söyl’eşkere nihandadır.

Yunus Emre

İŞİTİN EY ULULAR

2008-05-16T15:55:00.002+03:00

İşitin ey ulular, âhır zaman olısar,
Sağ Müslüman seyrektir, o da güman olısar.

Dânişmend okur tutmaz, derviş yolun gözetmez,
Bu halk öğüt işitmez, sağır hemen olısar.

Gitti beyler mürveti, binmişler birer atı,
Yediği yoksul eti, içtiği kan olısar.

Yani er koptu erden, elin çekmez murdardan,
Deccal kopısar yerden, onlar uyan olısar.

Birbirine yan yana, ettiğim kalır sana,
Yarın mahşer gününde cümle âyan olısar.

Ey Yunus, şimdi senin aşk ile geçsin günün,
Sevdiğin kişi senin canına can olısar.

Yunus Emre

EĞER GERÇEK AŞIK İSEN

2008-05-16T15:55:00.001+03:00

Eğer gerçek âşık isen, boynundaki menşur nedir?
Hak yoluna sadık isen, yanlış sanı tezvir nedir?

Sımak gerek gönlün bütün fâsiddır kamû tâatın,
Gecmeyince ibâdetin, Hak’tan sana mazur nedir?

Çünkü adın oldu filân, hep dirliğin oldu yalan,
Gelsin bize mana bilen, hakîkatte mestur nedir?

Terkeylegil ten tertibin, gider senden benlik adın,
İçin imâret olmadan, dışındaki mamûr nedir?

Aydırsın kim gözüm görür, da’vîyi ma’nîye irür,
Gündüzün gün şule verir, bu gece yanan nûr nedir?

Günde yer gök gidedurur, komşun sefer ededurur,
Ecel bir bir yutadurur, bu dünyâya mağrur nedir?

Mümin isen gel gel beri, cebbâr ola burc u bârû,
Fahredelim erenleri, malûm olan münkür nedir?

Bunda belî diyen kişi, onda tamâm olur işi,
Bizden nişan isteyene, o Hallâc-ı Mansûr nedir?

Yunus şimdi söyle hakı, Allah oldu sana sâki,
Gider gönlündeki şeki, elindeki menkur nedir?

Yunus Emre

BU SEMA'A GİRMEYEN

2008-05-16T15:54:00.000+03:00

Bu sema’a girmeyen sonra peşiman olur,
Erişir bizim ile ser-be ser düşmân olur.

Dosttur bizi okuyan, üstümüze şakıyan,
Şimd’üç buçuk okuyan derin danışman olur.

Danışmanın câhili unamaz dervişleri,
Derviş ile danışman yavlak üleşgen olur.

Bir nicenin gönlüne şeytanlar dolup durur,
Erenler semâ’ına ona erişgen olur.

Dânişmend oldu geldi, okuduğunda buldu,
Ehl dervişlere canı katı karışgan olur.

Hey biçâre danışman, ey dervîş-i dervîşan,
Dervişlere erişen işine pişman olur.

Yunus aydır Mevlânâ, epsem otur yerinde,
Bu sohbete doymayan sonra sevişgen olur.

Yunus Emre

MUŞTULAYIN AŞIKLARA

2008-05-16T15:53:00.000+03:00

Muştulayın âşıklara, bu aşk ulu devlet olur,
Aşk kime kim değdi ise, cânında bil işret olur.

Her sevdiği terkin ura, kayıkmaya değme yana,
Her dem onun seyran gehi, hem zât u hem sıfat olur.

Seyri içinde çâpük-bâz, fikri daim nâz u niyâz,
Çün saâdet oldu hem-râz, hezâran münâcât olur.

Müşâhede kapar onu, hem bi karar olur canı,
Her dem davasız manî, bu dert ile rahat olur.

O bî nişandır canandan, ne diyem dilimiz ondan,
O bir âlim-i deyyân zât, her zât içinde zât olur.

Buhl u tamah sığmaz ona, izzette kaldı bir yana,
Yol bulamaz hırs u hevâ, kimde ki bu devlet olur.

O işlere eli eren, Hak aşkına gönül veren,
Dostunu göze göz gören, cümle varlıktan mât olur.

Kim idi ise o nüzûl, ona gelir cümle usûl,
Taziyete varır ise, o ölüye rahmet olur.

Yunus erdir nihâyetsiz, aşk ondan dahî gayetsiz,
Ne gayet var ne nihâyet, kamusu bir hazret olur.

Yunus Emre

EY DOST SENİ SEVERİM

2008-05-16T15:52:00.000+03:00

Ey dost seni severim, canımda yerin vardır,
Gece gündüz uyunmaz aceb ahvalim vardır.

Gülü göre dururken, dikene sunmaz elin,
Korkma düşmanlarından, çün doğru yerin vardır.

Düşmanlar der ki bana, söz demek nerden sana?
Söz demek nerden bana, illa üstadım vardır.

Ele getir dügeli harceyle miskinlere,
Dünyâyı kimse tutmaz, sonucu ölüm vardır.

Bundan kend'özün giden, oldurur yolda kalan,
Benim bir karıncaya vallah istâdım vardır.

Yunus miskin kend'özün, toprak eylegil yüzün,
Maşukaya yaraşır bir miskinliğim vardır.

Yunus Emre

PADİŞAHLIK SENİNDİR

2008-05-16T15:51:00.002+03:00

Pâdişahlık senindir heybetin var,
Yarattın yeri göğü kudretin var.

Bî nişansız nişânın kmse bilmez,
Eğerçi bî nihâyet âyetin var.

Nice ayda bile dil niteliğin,
Dile getirmeğe bin bir adın var.

Ne oran u kiyas, ne nakş u nişan,
Ne miyan u kenar nihayetin var.

Ne renk ü şekl ü, hem ne cism, ne hod resm,
Ne kadd ü kametin, ne suretin var.

Cümle ins ü melek vuhûş ı tuyûr,
Kamûnun üstüne ibâdetin var.

Na dünyâ âhıret, ne kâf u kâf,
Bular katre deryâ melekûtun var.

Ne hod var intiha, ne hadd mekan hem,
Ne bir eniyetin keyfiyetin var.

Akıllar mat olur niteliğinden,
Ki bir zerrede bin bir ibretin var.

Selaser dop dolu yer ü gök üzre,
Yürür bu kudretin, hoş mülketin var.

Ne reng ü ne şekil, ne kad ne kâmet,
Ne cevher, ne araz, ne sûretin var.

Senindir arş u kürsî levh u kalem,
Döner çerh yer durur, hoş hikmetin var.

Bu yüz yiğîrmi dört bin nebîye,
Gece Miraç, gündüz münâcâtın var.

Musahhardur kamu emrin içinde,
Cem’i kullarına mürüvvetin var.

Dörtyüz kırk dört tabakat evliyâya,
Verilmiş onlara kerâmetin var.

Altı bin altıyüz altmış altı,
Okunur halk üzere âyetin var.

Değil Yunus’a bes ya rahmeti çok,
Kamu günahlılara rahmetin var.

Yunus Emre

DERVİŞLİK DEDİKLERİ -2-

2008-05-16T15:51:00.001+03:00

Dervişlik dedikleri bir acâyip duraktır,
Derviş olan kişiye evvel dirlik gerektir.

Çün erde dirlik ola, Hak ile birlik ola,
Varlığı elden koyup, ere kulluk gerektir.

Kulluk eyle erene, bakıp Hakk’ı görene,
Senden haber sorana, key miskinlik gerektir.

Hak ere benim dedi, varlığın erde kodu,
Erenlerin himmeti yerden göğe direktir.

Bu dervişlik berâtın okumadı müftiler,
Onlar ne bilsin onu, bu bir gizli varaktır.

Yunus sen ârif isen, anladım bildim deme,
Tut miskinlik eteğin, âhır sana gerektir.

Yunus Emre

KOYUP NAKŞ U NİGARI

2008-05-16T15:50:00.000+03:00

Koyup nakş u nigârı nakşa yol verme zinhâr,
Nakş ile yola giren âkıbet dünyâ sever.

Dünyâyı bırak elden, dünyâ geçmez bu yoldan,
İki aşk bir gönülden, asla geçmez bu haber.

Ya sevgil dünyâ tutgil, ya sevgil yol iletgil,
İki dava bir mana, bu yolda sığmaz derler.

Geç mahluk tâatından, göz ırma dost katından,
Aldanma fâni nakşa, fâni nakşı n'iderler.

Kalma bu değme renge, yüz bin yıllık fersenge,
İki cihan bir adım, şaşırmadan adarlar.

Bu devrandan ötegör, kervan gitti yetegör,
Korku var sağda solda, kayıkmadan giderler.

Yaban yolun gözetme, yol evde taşra gitme,
Can yolu can evinde, can râzını can duyar.

Can râzını can bile, cân vermez râzın dile,
Gerçek âşık dost ile, yelen yabanda söyler.

Evvel kademden beri, gerçek yönü ileri,
Geldi gider içeri, Yunus taşra bî haber.

Yunus Emre

KOGIL ÖLÜM ENDİŞESİN

2008-05-16T15:49:00.000+03:00

Kogıl ölüm endişesin, aşıklar ölmez bâkîdir,
Ölüm âşıkın nesidir, çünkü nûr-ı ilâhidir.

Ölümden ne korkarsın, çünki Hakk’a yararsın,
Belk’ebedi varasın, ölmek fâsidler işidir.

Nazar kıl bu gevhere, bu gizli gence nura,
Nur kaçan yayıvara, kendi nazargâhıdır.

Kalû belâ denmeden, kendimde bile idik,
Key anlagıl neydiğin, bilişin kandağıdır.

Ezeli biliş idik, birliğe bitmiş idik,
Mevcûdat düştü ırak, vücud can yatağıdır.

Bu ezeli birliği, ya cihanda dirliği,
Ya bu gönül birliği, can kudret budağıdır.

Yatlık yoktur bilene, dirlik tutagelene,
Bilelik söyleyene, vuslat yolu kavidir.

Hükmü revan mülküne, o işin kendi bile,
Çün iş geldi hâsıla, bu mülk varlık evidir.

Yunus beşâret sana, gel derler dosttan yana,
O kimseye o ana, "Kullun yerci" aslıdır.

Yunus Emre

BU YOKLUK YOLUNA

2008-05-16T15:48:00.000+03:00

Bu yokluk yoluna bugün bize yoldaş olan kimdir?
İlimize günilelim sorun kardaş olan kimdir?

Ne kaldık işbu iklimde, ağır yüklerin altında,
Bu yükleri, bu yapları, döküp haldâş olam kimdir?

Seni bunda veribidi, teferrüc eyle gel dedi,
Sen ev yaparsın ey hoca, evi târâş olan kimdir?

Bu ferşi gördük aldandık, henüz arşa eremedik,
Bu arşa ferşe ey hoca, göre ferrâş olan kimdir?

Geliniz gidem gelim ki, Yûnus göçtü gönüldü,
Ayaklara düşer Yunus, bu yola baş olan kimdir?

Yunus Emre

EY BENİ AYIPLAYAN

2008-05-16T15:47:00.002+03:00

Ey beni ayıplayan, gel beni aşktan kurtar,
Elinden gelmez ise söyleme fâsid haber.

Hiç kimesne kendinden hâlden hâle gelmedi,
Cümlemizin hâlini maşuk eder mukarrer.

Âşıkların her hâli maşuk katında biter,
Sözün var ona söyle benim arada nem var.

Her kim aşk kadehinden içti ise bir cura,
Ona ne yad, ne biliş, ona n’esrik, ne humar.

Dost yüzünden nikabı her kim giderdi ise,
Hicab kalmadı ona artık ne hayr ü ne şer.

Şeriat edebinden korkarım söylemeğe,
Yok ise eydeyidim daha ayrıksı haber.

Dost kılıçından Yunus ölürse gam değil,
Dost göğünden uyanan, maşuk burcundan doğar.

Yunus Emre

DÜN GİDER GÜNDÜZ GELİR

2008-05-16T15:47:00.001+03:00

Dün gider gündüz gelir, gör nicesi uz gelir,
Padişah hükmü ile âlemde düpdüz gelir.

Karanlıklar sürülür, âlem münevver olur,
Işıdı nur kandili havaya az az gelir.

Bir bakgıl sağa sola, kayıkma değme yola,
Dinile kuş ününü, nice türlü saz gelir.

Kuş hod yumurta idi, yuvada yerde idi,
O hod kudret ünüdür bilmeyene kaz gelir.

Söz ıssı sözün alır, sûret toprakta kalır,
Her kim bu hâli bilir, kend'özünden vazgelir.

Aşk benliğim iletti, akıl dört yana gitti,
Yunus'a yükü yetti, bilmeyene az gelir.

Yunus Emre

NİTELİĞİM SORAN

2008-05-16T15:44:00.001+03:00

Niteliğim soran işit hikâyet,
Su vu toprak od u yel oldu sûret.

Dört muhâlif nesneden bu dört duvarın,
Sâzıkâr eyledi verdi kerâmet.

Yel ile toprağı kıldı muallâk,
Su içinde odu tuttu selâmet.

Rızkı ömrü tamam eyledi henüz,
Şeş cihet olmadan tuttuğu kisvet.

Rûhundan kimsene haber veremez,
Emrdir kâdirliği verir harekât.

Bâki tertiplerimi şerhedeyim,
İnâyet mevcûdu sem'u basâret.

Aklımın haberi bugünkü değil,
Onu er derisen evvelki âyet.

Suâl cevap kelecisi buna değindir,
Bundan böyle cihânım bî nihâyet.

Yunus ile buna denli nasîbim,
Gönül dost durağı dilim şahâdet.

Yunus Emre

O GEÇİDİN KORKUSU

2008-05-15T17:30:00.000+03:00

O geçidin korkusu uş beni yoldan kodu,
Geçmez değme ârifler köprüsün kıldan kodu.

O karanu cehennem âşıka köşk ü saray,
Kula anda suâl yok kulu suâlden kodu.

Öküz taşın üstünde taşı balık götürür,
Balık suyun içinde binâsın yelden kodu.

Dostun eteğin tutan dost ile bazar eder,
Bazar eden dost ile bazarın elden kodu.

O Meryem oğlu İsâ durup dosta giderken,
Şol bir yarımca iğne İsâ’yı yoldan kodu.

Yunus imdi demegil dostu gerçek severin,
Dostu gerçek sevenler benliğin elden kodu.

Yunus Emre

BİZ BİZİ BİLMEZ İDİK

2008-05-15T17:29:00.000+03:00

Biz bizi bilmez idik,
Bizi yaradan eyledi.
Âşikârâ kıldı bizi,
Kendi pinhân eyledi.

Biz bile pinhân idik,
Gayr-ı sen ü ben idik.
Mutlak bî gümân idik,
Hem bî gümân eyledi.

Toprağı kudretinden,
Sûret ü hat bağladı.
Dört ferişteh yoğurdu,
Âdem andan eyledi.

Çün yarattı Âdem’i,
Bile idik biz kamu.
Bu kamu hâs u âmı,
Mâdenden has eyledi.

Asıl ma’dende idik,
Kaygusuz ganî idik.
Şol bî nişan cihandan,
Şöyle nişân eyledi.

Görgil Çalap fazlını,
Yıkmaz âsî gönlünü.
Yüzbin yiğirmi dört bin,
Ol tercemân eyledi.

Kamu bir yere gider,
Kimse nicesi yiter.
İki birdir bir yeter,
Gör bir neden eyledi.

Âdem’den buna değin,
Ne eli var ne yenin.
Yemeklikle giymeği,
Bir dâneden eyledi.

Seni ne bile fülân,
Ne söyler ise yalan.
Dünyâ çirkine kalan,
İşin gümân eyledi.

Elest’te bile idik,
Göz açtık belî idik.
Ayıdan Yunus idik,
Cümle birden eyledi.

Yunus Emre

KAÇAN O DİLBER

2008-05-15T17:28:00.002+03:00

Kaçan o dilber benim gözüme tudaş oldu,
Ald’usumu aklımı gönlüme yoldaş oldu.

Gönlüm aydır benim kulu, canım aydır benim kulu,
Hiç bilmezim kimindir o, ara yerde savaş oldu.

Bu ikisi arasında bildim devlet benim imiş,
Hiç danışığım yok iken başım onunla hoş oldu.

Her nereye bakar isem odur gözüme tuş olan,
Önüm, ardım, sağım, solum genç yaz oldu ger kış oldu.

Hızr u İlyas değil iken ölmez dirliğe sataştım,
Hergiz yemez içmez iken içim dopdolu aş oldu.

Cümle âlemin gönlünde vardır onun mahabbeti,
Onu candan sevmeyenin bil ki îmânı taş oldu.

Senin aşkın odu meğer sıçramaya kimseneye,
Bir zerre değdi Yunus’a cihan içinde fâş oldu.

Yunus Emre

BENİ AŞKTAN ESREDEN

2008-05-15T17:28:00.001+03:00

Beni aşktan esreden havâle eyledi Tûr’a,
Tag’eyledi panbuklayın kayaları pâre pâre.

Aşk elin kirişe ursa okuna im karşı dura,
Gök yüzünde melâike aşk oku indirdi yere.

Gör Hârût Mârut ne idi, hazrette ferişte idi,
Nasîbin aşka aldırıp makamın Zühre’ye vere.

Abdestimiz namazımız, doğruluktur tâatımız,
Aşk ile bağladık safımız, safımızdan kim ayıra.

Mescid medrese olduğu, ban cemâat kılındığı,
Halâyık saf saf durduğu, aşk şükrânesidir zira.

İçimde yanar aşk odu, gönlümde onun hasedi,
Aşk odunun tütününden Yunus’un benzi sarara.

Yunus Emre

YİNE BU BAD-I NEVBAHAR

2008-05-15T17:27:00.000+03:00

Yine bu bâd-ı nevbahar hoş nev’ile esti yine,
Yine kışın sovukluğu fuzulluğun kesti yine.

Yine rahmettir bî kıyâs yine işret oldu dem-sâz,
Yine geldi bu yeni yaz kutlu kadem bastı yine.

Yine yeni hazineden yeni hıl’at giydi cihan,
Yine verildi yeni can ot u şecer süstü yine.

Ölmüş idi ot u şecer, dirildiler ü bittiler,
Müşriklere nükte yeter, var eyledi nesli yine.

Yine seher mergı zârı, hoş akar esrik suları,
Cihanlara saçtı nisâr cümle âlem dostu yine.

Yine görün gök donanıp, donu kat kat renge batıp,
Bülbül güle karşı durup, can budağa astı yine.

Sözüm yaz u kış’çin değil, vallâh bu duş için değil,
Âşıkların cur’asından Yunus kadeh süstü yine.

Yunus Emre

GÖNÜL NİCE DOLANA

2008-05-15T17:26:00.000+03:00

Gönül nice dolana maşûkun bulmayınca,
Kimse âşık mı olur gönülsüz kalmayınca.

Gönüldür eğen onu, esîr eyleyen seni,
Kimdir âzâd eyleyen sen esîr olmayınca.

Boynu zencirli geldik, key katı esîr olduk,
Er nazar eylemedi hâlimiz bilmeyince.

Yedi nişan gerektir hakîkate erene,
Sevdiği girmez ele sevdikler vermeyince.

Sözü Yunus’tan işit, kibir kılma tut öğüt,
İmâret olmayasın tâ harâb olmayınca.

Yunus Emre

BİR DÜRR-İ YETİMEM Kİ

2008-05-15T17:25:00.002+03:00

Bir dürr-i yetîmem ki, görmedi beni ummân,
Bir katreyem illâ ki ummâna benem ummân.

Gel mevc-i acâyip gör deryâyı nihan gözle,
Zî bahr nihâyetsiz katrede olur pinhân.

Okuyamadı Mecnûn Leylî adını mevzûn,
Hem Leylî idim anda hem Mecnûn idim hayrân.

Bu âlem-i kesrette sen Yûsuf u ben Ya’kûp,
Ol âlem-i vahdette ne Yûsuf u ne Ken’ân.

Adım Yunus olduğu bû cisim belâsıdır,
Adım sorar olursan sultâna benem sultân.

Yunus Emre

BUNCA GÖNÜL ALDIRIP

2008-05-15T17:25:00.001+03:00

Bunca gönül aldırıp cihâna sultan mısın?
Hükmün canlara geçer, can içinde can mısın?

Bakışın bin can alır, derdin yürekte kalır,
Gören kendinden varır, uşşâka Kur’ân mısın?

Uçan kuşlar uçunur, seni yel görse durur,
Devler hükmüne girer, Belkîs Süleyman mısın?

Yüzünden gün tutulur, ay doğmaya utanır,
Gören heybete kalır, Yûsuf-ı Kenan mısın?

Ölü görse dirilir, kalıbına can gelir,
Topraktan âvaz gelir, İsa’bni Meryem misin?

Aşkın dîne şûr eyler, arslana zencir eyler,
Katı taşı mum eyler, yoksa Ferhad sen misin?

Aşkın Hakk’a irgörür, ol gözler dîdâr görünür,
Görenler baş indirir, İbrâhim Edhem misin?

Yüzün dîdar nûrudur, saçın mi’rac dünüdür,
Gören cânın unutur, Fahr-ı Âlem sen misin?

Yunus sevdiğin gözle, aşk yolunu key izle,
Râzı gönülde gizle, söze hâkim sen misin?

Yunus Emre

ÂŞIKLARA NE DİYEM

2008-05-15T17:24:00.000+03:00

Âşıklara ne diyem aşk haberinden şirin,
Aşk ile dinleyene aydayın birin birin.

Evvel yer gök yoğ iken var idi aşk bünyâdı,
Aşk kadimdir ezeli aşk getirdi ne varın.

Evvel ezel bezminde kim dost yüzün gördüyse,
Onun canıdır âşık sor ondan aşk haberin.

Aşkı hiçbir nesneye mesel bağlasam olmaz,
Dünyâda âhırette ne tutusar aşk yerin.

Emânettir sakıngıl aşk haberini zinhâr,
Oturup değme yerde söyleme aşkın sözün.

Sarrafların katında kaide şöyledürür,
Kadrin bilmez kişiye göstermedi gevherin.

Yunus’un havsalası aşkı ile dolmuşdurur,
Derdin saklayamadı keksiz söyler aşk dilin.

Yunus Emre

AŞK İLİNİNİN HABERİN

2008-05-15T17:23:00.002+03:00

Aşk ilinin haberin desem işide misin?
Yoldaş olup ol yola sen bile gide misin?

Ol ilin bağı olur serbeti ağı olur,
Şeker ayrığa sunup sen ağı tada mısın?

Ol ilde ay dün olmaz, ay gün gedilip dolmaz,
Tertipler terkediben ışmar unuda mısın?

İşbu tenin tertibi od u yel toprak sudur,
Yunus sen cevap eyle, suda toprakta mısın?

Yunus Emre

ONDAN YEĞREK NE VARDIR

2008-05-15T17:23:00.001+03:00

Ondan yeğrek ne vardır, kişi bile kend'özün,
Kend'özün bilen kişi kamulardan ol güzin.

Kişi gerek çok bile, ol gerek öğüt ala,
Menzile ersem diyen belirsin hazin hazin.

Bu yol yavlak uzaktır, dünyâ sana tuzaktır,
Bu tuzağa uğrayan komaya kılavuzun.

Ben emîn olsam deyen, ya eminlik isteyen,
Geçsin bu kâl ü kilden, toprağa ursun yüzün.

Kim ere kulluk ede, ol azaptan kurtula,
Mutlak ol yarlıganır kim görürse er yüzün.

Yunus bir haber verir, işitenler şâd olur,
Gence uğrasam deyen, izlesin erin izin.

Yunus Emre

LA ŞERİK'TEN OKURSUN

2008-05-15T17:22:00.000+03:00

Lâ şerik'ten okursun, sonra şerik katarsın,
Bire iki dimegil, fitne kimden tutarsın?

Çün Kur’ân gökten indi, onu Allah buyurdu,
Ondan haber ver bana, ha kitaptan ötersin.

Okursun tasrif kitap, nice binâ vu i’râb,
Havf u recâ sende yok, öyle ki bir Tatar'sın.

İlm okumaktan gerek kend'özünü bilmektir,
Kendözünü bilmezsen, bir hayvandan betersin.

İlm okumak manîsi ibret almaktır ancak,
Çün ibret almadın sen, görmeden taş atarsın.

On iki bin hadîsi cem’eyledi Mustafâ,
Unuttunuz onu siz, şerh ile söz satarsın.

Kılarsın riyâ namaz, yazığın çok, hayrın az,
Dinle neye varır söz, cehennemden bitersin.

Halka fetvâ verirsin, ne için sen tutmazsın?
İhlâs ile gelirsen bizden nesne tutarsın.

Sen fakıhsin ben fakîr, sana hiç tanımız yok,
İlmin var, amelin yok, günahlara batarsın.

Bu düzülen tertibi ayrıksıdı mı dersin?
Başaramazsın hoca endişeden yitersin.

İşit Yunus sözünden, ibret algıl özünden,
Eğer kabul edersen birkaç dahî katarsın.

Yunus Emre

ÇOK ŞÜKÜR

2008-05-15T17:21:00.000+03:00

Çok çok şükür sen Çalab’a, maksûduma erdim bugün,
Müştak idim bunca zaman, pîrim yüzün gördüm bugün.

Kaygu beni almış idi, canım zebûn olmuş idi,
Gördüm pîrimin yüzünü, ol kayguyu sürdüm bugün.

Gelsin yardan ayrı düşen, gurbet ile bağrı pişen,
Dost bahçesi içindeki aşk tertibin kurdum bugün.

Yunus aydır yar kuluyum, dost bahçesi bülbülüyüm,
Söyleyin şimden geri, gülzârıma girdim bugün.

Yunus Emre

NİCE Kİ O MAŞUK İLE

2008-05-15T17:20:00.000+03:00

Nice ki o maşuk ile ben râzımı bir eyleyim,
Garkolam müşâhedeye ermeye tedbir eyleyim.

Kimdir ki onu görüben gizleni kaldı ahvâli,
Göster bana o kişiyi ben dahî bir eyleyim.

Bu halâyık aydır bana, sakla onu can içinde,
Bir zerresi yüz bin cihan, ayıt nice sırreyleyim.

Şunun gibi çapük nazar, bir nazarda yüz bin Mûsâ,
Şer-mest ü hayran kamusu de nice tedbir eyleyim.

Farz değildir kamulara Tûr’da münâcât eylemek,
Ben nerdeysem dost ondadır, her bir yeri Tûr eyleyim.

Hidâyet erdi kamuya hevâsından geçmezlere,
Tevfıyk yüzün yere urup aşkımı sir-gîr eyleyim.

Muhakkıklar göredurur Yunus gözü gördüğünü,
Düşüm söyleyeyim sana necm ile tabir eyleyim.

Yunus Emre

BENİ ANMAKLIĞA BENDEN FARIĞIM

2008-05-15T17:19:00.000+03:00

Beni anmaklığa benden farığım,
Nederim ânıban pes ne lâyıkım.

Benim yoldaşlığım edebe sığmaz,
Edepsiz kişiye niçin refıykım.

El tutmaz ayak dirmez cihâna düştüm,
Ne karar ne mekân ne hod tefrıykım.

Cümle tekebbürlüğüm döküldü kaldı,
Ne esriğim, ne mahmur, ne hod ayıkım.

Ne sabr u, ne sükûn, ne hod becid iş,
Ne adım atarım, ne hod tarıkıyım.

Bugün cihâna geldim, uş giderim,
Sanâsın yolcu idim, ya konukum.

Hani Yunus, hani cünbiş harekât,
Ne sermâyem ola, ne var ne yokum.

Yunus Emre

BEN BU CİHANA GELMEDEN

2008-05-15T17:18:00.001+03:00

Ben bu cihana gelmeden sultân-ı cihanda idim,
Sözü gerçek hükmü revan ol hükm-i sultanda idim.

Halâyık bunda gelmeden, gökler melâil dolmadan,
Bu mülke bünyâd olmadan, mülkü yaradanda idim.

Yüz yirmi dört bin hası, dört yüz kırk dört tabakası,
Devlet makâmında ol gün, ulu hânedanda idim.

Gussa beni görmez idi, kaygu ile ermez idi,
Endişe şehirden taşra, bir yüce mekânda idim.

YÛNUS bu cümle varlığın dost katında zerre değil,
Guft ile kelâmda idim, hem bunda hem onda idim.

Yunus Emre

EĞER AŞKI SEVERSEN -1-

2008-05-15T16:16:00.000+03:00

Eğer aşkı seversen cân olâsın,
Gönüller tahtına sultan olâsın.

Seversen dünyeyi mihnet bulâsın,
Erenler sırrını kaçan duyâsın.

Diken olma, gül ol erenler yolunda,
Diken olur isen oda yanâsın.

Niyâz için buyurdu Hak namâzı,
Niyazdan vay sanâ gâfil olâsın.

Erenler nefesin âsâ edin sen,
Eğer nefsine uyarsan fenâsın.

İbâdetler başıdar terk-i dünyâ,
Eğer mü’minsen ânâ uyâsın.

Atan anan hakkın yitürdün ise,
Yeşil donlar giyesin donanâsın.

Eğer konşu hakkı boynunda ise,
Cehennemde yarın bâki kalâsın.

Gönüle gireni gönendi derler,
Gönüle sen de gir gönenesin.

Yunus bu sözleri erenden aldı,
Sanâ dahî gerek ise alâsın.

Yunus Emre

YİNE GELDİ AŞK ELÇİSİ

2008-05-15T14:29:00.000+03:00

Yine geldi aşk elçisi,
Yine doldu meydânımız.
Yine teferrücgâh oldu,
Sağlı sollu dört yanımız.

Yine mahfiller düzüldü,
Yine badyalar kuruldu.
Yine kadehler sunuldu,
Esrik oldu bu canımız.

Ev içi aşk ile doldu,
Ulu kişi âşık oldu.
Canlarımız hayran oldu,
Aşk tahtına binenimiz.

Bir nicemiz Leylî oldu,
Bir nicemiz Mecnûn oldu.
Bir nicemiz Ferhâd oldu,
Aşktan haber alanımız.

Meydanımız meydan oldu,
Canlarımız hayran oldu.
Her dem arşa seyrân oldu,
Hazret oldu revânımız.

Düşmüş idik o kaldırdı,
Birliğin bize bildirdi.
İçimize aşk doldurdu,
Dürüst oldu imânımız.

Sorar isen aşk nerdedir?
Nerde istersen ordadır.
Hem gönülde hem candadır,
Hiç kalmadı gümânımız.

Yunus aşkın vasfın söyler,
Gerçeklere haber eyler.
Mahrumların canı göyner,
Aşkâr oldu pinhânımız

Yunus Emre

BİLİR MİSİNİZ EY YARENLER

2008-05-15T14:28:00.002+03:00

Bilir misiniz ey yârenler, gerçek erenler kandadır
Kanda baksam anda hâzır, kanda istesem andadır

Aşksızlara benim sözüm, benzer kaya yankısına
Bir zerre aşkı olmayan belli bilin yabandadır

Yalancılık eylemegil, aşka yalan söylemegil
Bunda yalan söyleyenin orda yeri zındandadır

Ey kend'özünü bilmeyen, söz ma’nisini bulmayan
Hak varlığın ister isen uş ilm ile Kur’ân’dadır.

Allah benim dediğine vermiş verir aşk varlığın
Kimde ki var bir zerre aşk, Çalap varlığı ondadır

Niceler aydır Yunus’a, kocaldın sen aşkı kogıl
Bu aşk bize yenle geldi, henüz dahî turvandadır

Yunus Emre

ÇÜN GÜNAH MURDARLARIN

2008-05-15T14:28:00.001+03:00

Çün günâh murdarların murdârıdır,
Hazretinden yaramazlar kârıdır.

Sen gerçek lûtf ile onu örtesin,
Pes ne hâcet murdar'açıp tartarsın.

Sen temaşâ kılasın ben hoş yanam,
Hâşelillâh senden ey Rabbül-enâm.

Seb başirsin, hod bilirsin hâlimi,
Pes ne hâcet tartarsın a’mâlimi.

Geçmedi mi intikamın öldürüp,
Çürüdüp, gözüme toprak doldurup.

Bir avuç toprağa bunca kıyl ü kâl,
Neye gerek ey Kerim-i Zü’l-celâl.

Değmedi hiç Yunus'tan sâna ziyân,
Sen bilirsin âşikâra vu nihân.

Yunus Emre

YA İLAHİ GER SUAL ETSEN BANA

2008-05-15T14:27:00.000+03:00

Yâ İlâhî ger suâl etsen bana,
Cevabım işbu idi anda sana.

Ben bana zulmeyledim ettim günâh,
N'eyledim n'ettim sana ey padişah.

Gelmeden dedin hakıma kem diye,
Doğmadan dedin “asa Âdem” diye.

Ben mi düzdüm beni, sen düzdün beni,
Pûr ayıp nîşe getirdin ey ganî.

Gözüm âçıp gördüğüm zındân içi,
Nefs ü hevâ pür dolu şeytân içi.

Haps içinde ölmeyeyim diye aç,
Mısmıl u murdar yedim bir iki kaç.

Nesne eksildi mi mülkünden senin,
Geçti mi hükmüm, ya hükmünden senin.

Rızkını yeyip seni aç mı kodum?
Ya yeyip öynünü muhtaç mı kodum?

Kıl gibi köprü gerersin geç diye,
Gel seni sen tuzağım seç diye.

Kıl gibi köprüden âdem mi geçer?
Ya düşer, yâ dayanır, yahut uçar.

Kulların köprü yaparlar hayr için,
Hayrı budur ki, geçerler seyr için.

Tâ gerek bünyâdı muhkem ola ol,
Ol geçenler aydalar uş doğru yol.

Terazi kurarsın hevâsat tartmağa,
Kasdedersin beni oda atmağa.

Terazi ona gerek, bakkal ola,
Ya bezirgân tâcir ü attâr ola.

Yunus Emre

MÜSLÜMANLAR ZAMANE YATLI OLDU

2008-05-15T14:26:00.000+03:00

Müslümanlar zamâne yatlı oldu,
Helâl yenmez, haram kıymetli oldu.

Okuyan Kur’ân’a kulak tutulmaz,
Şeytanlar semirdi, kuvvetli oldu.

Harâm ile hamir tuttu cihânı,
Fesâd işler eden hürmetli oldu.

Kime kim Tanrı’dan haber verirsen,
Kakır bâşın salar huccetli oldu.

Şagird üstâd ile arbede kılar,
Oğul ata ile izzetli oldu.

Fakirler miskinlikten çekti elin,
Gönüller yıkıban heybetli oldu.

Peygamber yerine geçen hocalar,
Bu halkın başına zahmetli oldu.

Tutulmaz oldu Peygamber hadîsi,
Halâyık cümle Hak’tan utlu oldu.

Yunus, gel âşık isen tövbe et,
Nasûh’a tövbe ucu kutlu oldu.

Yunus Emre

PADİŞAHLAR PADİŞAHI OL GANİ

2008-05-15T14:25:00.000+03:00

Pâdişahlar pâdişâhı ol ganî,
Emr’ile veribidi bize cânı.

Od u su vû toprağı yeli bile,
Ânın ile bünyâd eyledi teni.

Yarattı yetmiş iki türlü dili,
Arada üstün kodı Müslümanı.

Biz Müslüman Muhammed ümmetine,
Hıl’at verdin bize dîn ü îmanı.

Can nûrdandır nûra karışır,
Ayb eyleme sûret olursa fâni.

Zekeriyyâ ağaca sığınmağın,
Bıçkı ile iki bildirdin ânı.

Eyyub’un kurda yedirdin tenini,
Sabr ile buldu o dahî dermânı.

Ya’kub’u ağladıp aldın gözlerin,
Yûsuf’u Mısr’ın sen ettin sultanı.

Kamuya söz söylenir ibret için,
Yunus’u da söyletir ol Sübhan’ı.

Yunus Emre

MENZİL'IRAK BU YOLUN

2008-05-15T14:24:00.000+03:00

Menzil’ırak bu yolun, bu yola kim varası?
Müşkili çok bu yolun, bunu kim başarası?

Bu yola yarak gerek, çok eksiz kezek gerek,
Koy demir yürek gerek, bu sarp yola varası.

İnce sırat köprüsü sıfat imiş bu yolda,
Dosta giden kişinin doğruluktur çâresi.

Kimde kim doğruluk var, Hak Çalap onu sever,
İki cihana yarar o erin sermayesi.

Doğruluk mancınığı istiğfar taşı ise,
Doğru vardı atıldı, yıkıldı nefs kal’ası.

İman aldaguçları bilin çoktur bu yolda,
Nefsine uyanların gitmez yüzü karası.

Yüzbin riyâ çerisi bilin vardır bu yolda,
Nefs öldürmüş er gerek ol çeriyi kırası.

Yunus şimdi salâdır, gel gidelim yokluğa,
Gözler lâyık ise dost dîdârın göresi.

Yunus Emre

BEN BENDE SEYREDER İKEN

2008-05-15T14:23:00.000+03:00

Ben bende seyreder iken, aceb sırra erdim ahî,
Bir siz dahî sizde görün, dostu ben de gördüm ahî.

Bende baktım, bende gördüm, benim ile bir olanı,
Sûretimde can olanı, kimdürür ben bildim ahî.

İsteyiben bulamazsam, o ben isem ya ben kanı,
Seçemedim ondan beni, bir kezden o oldum ahî.

Sûret topraktır diyeni, gönlüm kabûl etmez onu,
Bu toprağın cevherini hazrete irgördüm ahî.

Münkir kişi duymaz bunu, dertlilerin sezer canı,
Ben aşk bağı bülbülüyem, o bahçeden geldim ahî.

Maşûk benimledir bile, ayrı değil kıldan kıla,
Irak sefer bizden kala, dostu yakın gördüm ahî.

Değme bir yol kanden bana, dağılmayam değme yana,
Kutlu oldu bu seferim, hoş menzile erdim ahî.

Mansûr idim ben ezelde, onun için geldim bunda,
Yak külümü savur göğe, ben Enel-Hak oldum ahî.

Ne oda yanam dağılam, ne dara çıkam boğulam,
İşim bitince yürüyem, teferrüce geldim ahî.

Mun’îm oldum yoksul iken, benim oldu kevn’ü mekân,
Yerden göğe mağrıb maşrık, yer ü göğe doldum ahî.

Nite kim ben beni buldum, bu oldu kim Hakk’ı buldum,
Korkum onu buluncadı, korkudan kurtuldum ahî.

Yunus kim öldürür seni, veren alır gene canı,
Bu canlara hükmedeni kim idiğin bildim ahî.

Yunus Emre

İSMİ SÜBHAN VİRDİN Mİ VAR?

2008-05-12T15:29:00.002+03:00

İsmi Sübhan virdin mi var?
Bahçelerde yurdun mu var?
Bencileyin derdin mi var?
Garip garip ötme bülbül.

Ötme bülbül, ötme bülbül,
Derdi derde katma bülbül.
Benim derdim bana yeter,
Bir de sen dert katma bülbül.

Bilirim âşıksın güle,
Gülün hâlinden kim bile,
Bahçedeki gonca güle,
Dolaşıp söz atma bülbül.

Bilirim âşıksın verde,
Cünunun var gayet serde,
Şu sinemde olan derde,
Bir de sen dert katma bülbül.

Pervaz olup uçar mısın?
Deniz derya geçer misin?
Bencileyin nâçar mısın?
Sen de hâlin söyle bülbül.

A bülbülüm uslu musun?
Kafeslerde besli misin?
Bencileyin yaslı mısın?
Garip garip ötme bülbül.

Yunus vücudun pak derken,
Cihanda mislin yok derken.
Seher vakti "Hakk!.. Hakk!.." derken,
Bizi de unutma bülbül.

Yunus Emre

BAŞTAN AYAĞA DEĞİN

2008-05-12T15:29:00.001+03:00

Baştan ayağa değin, Hak'tır ki seni tutmuş,
Haktan ayrı ne vardır, kalma guman içinde.

Bir isen birliğe gel, ikiyi bırak elden,
Bütün mana bulasın, sıdk u iman içinde.

Girdim gönül şehrine, daldım onun bahrine,
Aşk ile gider iken, iz buldum can içinde.

Bu izimi izledim, sağım solum gözledim,
Çok acaibler gördüm, yoktur cihan içinde.

Yunus senin sözlerin, manadır bilenlere,
Söylenecek sözlerin devr-i zaman içinde.

Yunus Emre

BU DERVİŞLİK YOLUNA

2008-05-12T15:27:00.000+03:00

Bu dervişlik yoluna aşkıla gelen gelsün,
Ya dervişlik neydüğin bir zerre tuyan gelsün.

Hele biz işbu yola, gelemedük riyâyıla,
Bu melâmetlik tonın bizümle geyen gelsün.

Göziyle gördüğüni örte eteğiyile,
Bu yol key ince yoldur, yüreği tuyan gelsün.

Ulu kiçi erenler, dimiş bizi sevenler,
Kayıkmasun girüye, ol şâha gelen gelsün.

Herkim sever Allah’ı rahmet kılur vallâhi,
Dil sevgisiyle olmaz ışkıla göyen gelsün.

İşbu sözi aydandan bize nişan gerekdür,
Söz muhtasarı budur, canına kıyan gelsün.

Yunus sözile kimse kabliyete geçmedi,
Bûd u vücûd der miyan ortaya koyan gelsün.

Yunus Emre

(Günümüz Türkçe'siyle)
BU DERVİŞLİK YOLUNA

Bu dervişlik yoluna aşk ile gelen gelsin,
Ya dervişlik neydiğin bir zerre duyan gelsin.

Hele biz işbu yola gelmedik riya ile,
Bu kınanmış giysiyi bizimle giyen gelsin.

Gözüyle gördüğünü örtsün eteği ile,
Bu yol çok ince yoldur, yüreği duyan gelsin.

Ulu kişi erenler, demiş bizi sevenler,
Dönmesin hiç geriye, o şâha gelen gelsin.

Her kim sever Allah’ı, rahmet kılar vallahi,
Dil sevgisiyle olmaz, aşk ile yanan gelsin.

İşbu sözü diyenden bize nişan gerektir,
Sözün kısası budur, canına kıyan gelsin.

Yunus söz ile kimse kabul olup geçmedi,
Benliğinden vazgeçip ortaya koyan gelsin.

Yunus Emre

MÜNKİRLER EVLİYAYA

2008-05-12T15:26:00.000+03:00

Münkirler evliyaya Hak yoluna âsidir,
O yola âsi olan gönüllerin pasıdır.

Tattık bu aşk cefasın tâ erince ma'şûka
Zira ki o dost benim derdimin devâsıdır.

Henüz bu yer olmadan, gökler yaratılmadan,
Evliyalar vatanı padişah kalesidir.

Mevlâna Hüdâvendgâr bize nazar kılalı,
Anın görklü nazarı gönlümüz aynasıdır.

Giyikli'nin o Hasan söz ayıtmış kendiden,
Çün keleci Hakk'ındır, kendinin söz nesidir?

Miskin ol bire miskin, gide senden kibr ü kin,
Rüzgâr gelir geçer pes kime ne kalasıdır.

Okuyuban yazmadan, yanılıban azmadan,
Yunus bu aşk sözünü kim bildi bilesidir.

Yunus Emre

EY PADİŞAH, EY PADİŞAH

2008-05-12T15:25:00.001+03:00

Ey pâdişah, ey pâdişah,
Her dem için düzedurur.
Dünyâ onun bustânıdır,
Sevdiğini üzedurur.

Yavuzluk eyleme sakın,
Ecel sana senden yakın.
Nicelerin aslın kökün,
Yurd eyleyip bozadurur.

Sen anda varasın anda,
Çok yarak eylegil bunda.
Canlar bâkî değil tende,
De birkaç gün gezedurur.

Sorucu gelip yer yırtıp,
Sorar Tanrı’n kimdir diye.
İşbu canım onu duyup,
Sünüklerim sızadurur.

Ey Tanrı'yı bir bilenler,
Can Hakk'a kurban kılanlar.
Ölü değildir bu canlar,
Aşk gönülde yüzedurur.

Ben gördüm erenler uçtu,
Aşk kadehin dolu içti.
Hak katında nazı geçti,
Şöyle yüzü yere durur.

Erenlerin kulu isen,
Ölümün anadur Yunus.
Nic’erenler geldi geçti,
Növbet şimdi bizedurur.

Yunus Emre

YORT EY GÖNÜL

2008-05-12T15:24:00.000+03:00

Yort ey gönül sen bir zaman, âsûde fârığ hoş yürü,
Korkma kayıkma kimseden, gussa vu gamdan boş yürü.

Hakikate bakar isen, nefsin sana düşman yeter,
Var imdi ol nefsin ile uruş savaş tokuş yürü.

Nefstir eri yolda koyan, yolda kalır nefse uyan,
Ne işin var kimse ile, nefsine kakı boş yürü.

Diler isen bû dünyanın şerrinden olasın emin,
Terkeyle bû kibr u kini hırkaya gir derviş yürü.

İster isen bû dünyada ebedi sarhoş olasın,
Aşk kadehin dolu getir on iki ay sarhoş yürü.

Kimse bağına girmegil, kimse gülünü dermegil,
Var kendi maşûkun ile bahçede ol alış yürü.

Gönüllerde iğ olmagıl, mahfillerde çiğ olmagıl,
Çiğ nesnenin ne tadı var, gel aşk oduna piş yürü.

Yunus şimdi hoş söylersin, dinleyene serheylersin,
Halka nasihat satınca, er yoluna koş yürü.

Yunus Emre

BU DEM YÜZÜM SÜREDURAM

2008-05-12T15:23:00.002+03:00

Bu dem yüzüm süreduram,
Her dem ayım yeni doğar.
Her dem bayramdurur bana,
Yazım, kışım yenibahar.

Benim ayım ışığına,
Bulutlar gölge kılmaya.
Hiç gedilmez doluluğu,
Nûru yerden göğe ağar.

Onun nûrı karanlığı,
Sürer gönül hücresinden
Pes karanlık nur ile,
Bir hücreye ne sığar.

Ben ayımı yerde gördüm,
Ne isterim gökyüzünde.
Benüm yüzüm yerde gerek,
Bana rahmet yerden yağar.

Sözüm ay gün için değil,
Sevenlere bir söz yeter.
Sevdiğim söylemez isem,
Sevmek derdi beni boğar.

N'ola Yunus sevdi ise,
Çoktur seni seviciler.
Sevenleri göyer dedi,
Onun için boyun eğer.

Yunus Emre

SENİNLE DİRLİĞİM

2008-05-12T15:23:00.001+03:00

Seninle dirliğim senden ırılmaz,
Hayat seninledir sensiz dirilmez.

Benim münâcâtım senden yanadır,
Sana varan yolum sensiz varılmaz.

Sensin gözlerim içre bile bakan,
Sen bile bakmasan yolun görülmez.

Sen ayrı, ben seni nerde bulayım?
Sensiz bu hak nefes ömrüm sürülmez.

Sefer kılsam bana yoldaş olursun,
Karâr etsem gene sensiz durulmaz.

Varlığım sendedir ben bir âletim,
Sun’ıssı sunmasa âlet kurulmaz.

Âlet ü harekât cümlesi senden,
Anınçin işine kımse kırılmaz.

Birlikten öteye hiç serîkim yok,
Kim noksan ergöre hükmün yuyulmaz.

Âlem halkı zebûn emrin içinde,
Kimdir ki kulluğa boyun burulmaz.

Bu benim dediğim eğer ben isem,
Niçin bu benliğe elim vurulmaz.

Yârenler salâdır, kapı açıktır,
Bu kapıya gelen mahrum sürülmez.

Yunus bu tevhide gark oldu kaldı,
Geri gelmekliğe akıl derilmez.

Yunus Emre

BUNDAN BERİ GÖNÜLDÜM

2008-05-12T15:22:00.000+03:00

Bundan beri gönüldüm,
Dost ile bile geldim.
Pes bu âleme çıktım,
Bir aceb hâle geldim.

O dost açtı gözümü,
Gösterdi kend'özümü.
Gönüldeki râzımı,
Söyledim dile geldim.

Gör ne yuvadan uçtum,
Bu halka râzım açtım.
Aşk tuzağına düştüm,
Tutuldum ele geldim.

Tuzağa düşen gülmez,
Âşıklar râhat olmaz.
Söylerim dilim bilmez,
Bir aceb ile geldim.

Ben bunda geldim bu dem,
Geri ilime gidem.
Sanma ki bunda beni,
Altına mala geldim.

Değilim kıyl ü kalden,
Ya yetmiş iki dilden.
Hâlim ahvâlim nedir?
Bu mülke sorageldim

Ne haldeyim ne bilem,
Tuzaktayım ne gülem.
Bir garibçe bülbülem,
Ötmeye güle geldim.

Gül Muhammed teridir,
Bülbül onun yâridir.
O gül ile ezelî,
Cihâna bile geldim.

Mescidde medresede,
Çok ibâdet eyledim.
Aşk oduna yanıban,
Andan hâsıla geldim.

Kudret sûret yapmadan,
Feriştehler tapmadan.
Âlem halkı dönmeden,
İleri yola geldim.

Yine Yunus’a sordum,
Aydır Hak nûrun gördüm.
İlkyâz güneşi gibi,
Mevc vurup doğageldim.

Yunus Emre

EY YARENLER EY KARDAŞLAR -4-

2008-05-12T15:21:00.000+03:00

Ey yârenler ey kardaşlar, görün beni n’ittim ahî,
Ere erdim, eri buldum, er eteğin tuttum ahî.

Canım bir gözsüz can idi, içi dolu sen ben idi,
Tuttum miskinlik eteğin, ben menzile yettim ahî.

Korkar oldum bir Tanrı’dan, bâzâr oldum yatlı hudan,
İşbu işim sağıncıla, ben yoluma gittim ahî.

Giderdim gönülden kîni, kin tutanın yoktur dîni,
Ey yârenler, ben bu sözü uludan işittim ahî.

Anladım kendi hâlimi, gözledim doğru yolumu,
Tuttum ulular eteğin, Hazret’e ben yettim ahî.

Âşık isen miskin Yunus, Hazret’e tutgıl yüzünü,
Anlayana gevherdürür, söz sarrafa sattım ahî.

Yunus Emre

NİCE Kİ BU GÖNLÜM EVİ

2008-05-12T15:20:00.002+03:00

Nice ki bu gönlüm evi aşk elinden taşagelir,
Nice yüksek yürür isem, aşk başımdan aşagelir.

Nice ki aydıram râzım söyleyemem kimseneye,
Gider bu sabr karârım dost önüme düşegelir.

Hey nice sabreyler ise dost yüzünü gören kişi,
O hakîkat gördüm deyen kend'özünden şaşagelir.

Maşûkanın tecellisi türlü türlü renkler olur,
Bir şîvede yüz bin gönüllü hemişe cuşagelir.

O dost ile benim işim, bulut ile güneşleyin,
Bir dem hicâbı sürülür, bir dem hicap başa gelir.

Acep gene miskin Yunus aşktan artık sevdi meğer,
Zira ki bu aşktan yeğrek hiç yokdurur başa gelir.

Yunus Emre

EY YARENLER KİM İŞİTTİ

2008-05-12T15:20:00.001+03:00

Ey yârenler kim işitti âşık tövbe ettiğini,
Ya kim işitti denize od düşüben tuttuğunu.

Şâhım senin aşkın odu düştü gönül deryâsına,
Aceblerler kaynayıban marifetler bittiğini.

Yüzbin İsâ ile Mûsâ aşkından ser-gerdan gezer,
Aceblerler beni dahî aşk nihengi yuttuğunu.

Yüzgeçlik öğrenmeyen kul ko girmesin bu denize,
Aşk deryâsı dipsizdürür aceblemen battığını.

Sarraflığı öğrenmeyen bu gevheri boncuk sanır,
Varır verir yok nesneye bilmez neye sattığını.

Her kim onun dîdârını bunda ayan görmez ise,
Yarın ol ser-gerdan geze hiç bilmeye nittiğini.

Yunus aydır er kuluyum, Taptuğ’umuz dost yüzüdür,
İşbu söze inanmayan edebilsin ettiğini.

Yunus Emre

BU NE GÜLECEK YERDİR

2008-05-12T09:45:00.003+03:00

Bu ne gülecek yerdir,
Ağlasana key katı.
Düştün dünya zevkıne,
Unuttun kıyâmeti.

Malı mülkü koyuban,
Kanda gidersin miskin.
Anca yatasın sinde,
Görünce kıyâmeti.

İki ferişteh ine,
Gele karşına dura.
Günahlarını yaza,
Sala boynuna biti.

Günahların tartalar,
Andan sırat’ilteler.
Zebânîler tutalar,
Figânlar ola katı.

Ata oğuldan beze,
Bakmaya ana kıza.
Şol gün geliser başa,
Unutma arasâtı.

Miskin Yunus sen dahi,
Gerçeklerden olagör.
Erenler pîş edinmiş,
Sabr ile kanaati.

Yunus Emre

İSRAFİL SURU VURULA

2008-05-12T09:45:00.001+03:00

İsrâfil sûru vurula,
Yer ve gökyüzü değşirile.
Harâb ola yaş ve kuru,
Çerh-i felekte yorula.

Kimsene kalmaya bunda,
Fenâ ola hepi sinde.
Mîkâil’in dükkânında,
Şu hak terazi kurula.

Ayan ola çün cümle iş,
Kurtulmaya yad ve biliş.
Gele fülân ibni fülân,
Hep adı ile çağrıla.

Cümle halayık hep bite,
Yeryüzünü düpdüz tuta.
Hükmeyleye Cebbâr vakte,
Mahşer depe hep sürüle.

Kopa kıyâmetin hevli,
İkinci nefhanın kavli.
Üçüncü nefha içinde,
Yerlerin yüzü yarıla.

Çün gele sıddıyk u zaîf,
Âşıklara yoktur havıf.
Yarınki mahşer gününde,
Yevme yeşfau kurula.

Yunus var yarağın eylen,
Yol korkuludur key eğlen.
Önünde katran denizi,
Kıldan sırat da gerile.

Yunus Emre

O DOST İÇİN AĞLAR İSEM

2008-05-12T09:44:00.000+03:00

O dost için ağlar isem,
Gözüm yaşını kim sile?
Ya bunca âh u zâr ile,
Bu gözyaşı becid gele.

Ey yârenler, ey kardaşlar,
Kime diyem ahvalimi?
Ya şu benim bu derdimin,
Dermânını kim ne bile.

Âlem derman olur ise,
Sensiz derman olmayısar.
Sensiz derman nice ola,
Çün gönülde dost sevile.

Ölüp sine girer isem,
Etim tenim çürümeye.
Ayrılmayam sevdiğimden,
Çün giderim sevgi ile.

Ahd-i sâbık denilmeden,
Henüz Elest buyrulmadan.
O ben idim, ben o idi,
Pes bu nicesi kesile.

Yârenlerim aydır bana,
Seni ne için görmedin.
Firkate düştü sûretim,
Bir menzilden bir menzile.

O dost ile benim işim,
Ölüp daha bitmeyiser.
Ben nice ola kim bite,
çün gönülde dost sevile

Yarın mahşer kopucağız,
Kamu kul nefsim deyiser.
Ben Yunus’u hiç anmayam,
Tapduğ’u getirem dile.

Yunus Emre

GELİN SORALIM CANLARA

2008-05-12T09:43:00.001+03:00

Gelin soralım canlara;
Sûretinden n'oldu gider?
Dün gün seninim der iken,
Sebep neyi buldu gider?

Aceb değil gider ise,
Sûreti terk eder ise.
Yanlış yalan gaybet değil,
Dosttan haber geldi gider.

Hani onun mülkü, malı?
Terkeylemiş cümlesini.
O pâdişah dergâhına,
Heman amel aldı gider.

Öyle ki dost olmuş idi,
O işler düzülmüş idi.
Belli bilin can sûretin,
Sakalına güldü gider.

Eyler idi satı - pazar,
Bir pul için gene bozar.
Olmuş bu dünyadan bîzar,
Yensiz gömlek giydi gider.

Bini doğar, bini gider,
Buyruk böyle geldi meğer.
Kim ola dünyaya doyar,
Peymânesi doldu gider.

Erte gece söyleşiler,
Hakk’ı bulalım deyiben.
Yunus aydır miskin olan,
Hakk’ı bunda buldu gider.

Yunus Emre

EY DOST SENİN AŞKIN ODU

2008-05-12T09:42:00.000+03:00

Ey dost senin aşkın odu,
Ciğerim pâre baş gelir.
Aşkından yanar yüreğim,
Yandığım bana hoş gelir.

Aşkın oduna yandığım,
Ağlamak oldu güldüğüm.
Dost sana zârı kıldığım,
Münkirlere savaş gelir.

Söyler isem sözüm savaş,
Söylemezsem ciğerim baş.
Cihan doludurur kallâş,
Her birinden bir taş gelir.

Gör nice taşlar atılır,
Dost için başlar tutulur.
Gelir gönüle batılır,
Hâlimize haldaş gelir.

Bizim hâlimizden bilen,
Kimdir aşka münkir olan?
Bizim sevdiğimiz Hak’tır,
Bu halka göz ü kaş gelir.

Nice nice salâtinler,
Zebûn olur aşk elinde.
Her kim bu yola düşerse,
O bu yola yavaş gelir.

Erenler buna kalmadı,
Vardı yoluna durmadı.
Hakk’ı gerçek sevenlere,
Cümle âlem kardaş gelir.

Miskin Yunus bil özünü,
Dosta açıp şu gözünü.
Hangi burçtan bakar isen,
O sultana güneş gelir.

Yunus Emre

YANDI YÜREĞİM TUTUŞTU

2008-05-12T09:39:00.001+03:00

Yandı yüreğim tutuştu,
Bağrım ciğer kebapdurur
Âşıkların şerbetleri,
Bu derdime sebepdürür.

Bir niceleri aşk düzer,
Bir niceleri aşk bozar.
Bir niceler esrik gezer,
Öyle kim var harapdurur.

Aşk ile çalındı kalem,
Aşka esirdürür âlem.
Âşıklar arasında dem,
Cebrail de hicapdurur.

Medreseler müderrisi,
Okumadılar bu dersi.
Şöyle kaldılar âciz ki,
Bilmediler ne bapdurur.

Azâzil davasın kıldı,
Davası hem yalan oldu.
Yalan dava kılanların,
Pes cezası azapdurur.

Ölmez o aşk bilişleri,
Esrik meclisin hoşları.
Daim bunların işleri,
Çeng ü şeştâ rebapdurur.

Yunus, sen şimdi miskin ol,
Hem o miskinlere kul ol.
Zira miskin olanları,
Arzulayan Çalap’durur.

Yunus Emre

(Günümüz Türkçesiyle)
YANDI YÜREĞİM TUTUŞTU

Yandı yüreğim tutuştu,
Bağrım ciğer kebap olur.
Âşıkların şerbetleri,
Bu derdime sebep olur.

Bir niceleri aşk düzer,
Bir niceleri aşk bozar.
Bir niceler esrik gezer,
Öyle kim var harap olur.

Aşk ile çalındı kalem,
Aşka esir olur âlem.
Âşıklar arasında dem,
Cebrail de hicap olur.

Medreseler müderrisi,
Okumadılar bu dersi.
Aciz kaldılar hepisi,
Aşk yazan ne kitap olur?

Şeytan davasını kıldı,
Davası hem yalan oldu.
Yalan dava kılanların,
Cezası hep azap olur.

Ölmez o aşk bilişleri,
Esrik meclisin hoşları.
Her zaman olur işleri,
Aşk sazları çalıp durur.

Yunus, sen şimdi miskin ol,
Hem o miskinlere kul ol.
Zira miskin olanları,
Arzulayan Çalap olur.

Yunus Emre

İŞİTİN EY ULU KİŞİ

2008-05-12T09:38:00.002+03:00

İşitin ey ulu kişi,
Size benim haberim var.
Zihî devlet benim bugün,
Kim şunun gibi yârım var.

Yürür isem önümdesin,
Söyler isem dilimdesin.
Oturursam yanımdasın,
Ayrıkta ne pazarım var.

Ne yürüyem, ne hod erem,
Ne uzak sefere varam.
Çünkü dostu burda buldum,
Ayrık neye seferim var.

Irak yola bazirgânlar,
Assı etmeğe giderler.
Çün gevher elimdedürür,
De ayrık ne seferim var.

Miskin Yunus’un bu canı,
Şu dosta ulaşalıdan
Dem be dem artırır aşkı,
Ulu yerden tımarım var.

Yunus Emre

HAKIYKATİN MANİSİN

2008-05-12T09:37:00.001+03:00

Hakıykatin manîsin şerh ile bilmediler,
Erenler bu dirliği riyâ dirilmediler.

Hakıykat bir denizdir, şerîattır gemisi,
Çoklar gemiden çıkıp denize dalmadılar.

Bular geldi tapıya, şerîat tuttu durur,
İçeri giribeni ne varın bilmediler.

Dört kitabı şerh eden, âsıdır hakıykatte,
Zîra tefsîr okuyup, manîsin bilmediler.

Yunus adın sadıktır bu yola geldin ise,
Adın değşirmeyenler bu yola gelmediler.

Yunus Emre

TANRI İÇİN CANIM CANI

2008-05-12T09:36:00.000+03:00

Tanrı için canım canı cefâ ise tapdur yeter
Senin fırâkından beter azap dahı var mı beter

Aşkın odu yüreğimde yandığına âlem tanık
Nerde bir od yanar ise nişânı var tütün tüter

Aşkın çeri saldı benim gönlüm evi ıklîmine
Canımı esir eyledin nider bana yağı Tatar

Ecel salam ıklimIere vasyet kılam âşıklara
Ma’şûkadan diyem sakın oynar âşık gönlün atar

Aceb bu benim derdime ne için derman bulunmaz
Kim bulısar derman ona kişiyi kim beri tutar

Resmidürür sultanların kullar günah eyleyince
Ya edebler ol kulunu ye mezada verir satar

Yunus şikâyet eyleme yardan cefâ gördüm diye
Cümle âşıklar hâceti ma’şûka katında biter

Yunus Emre

SAHHA OL AŞIK CANINA

2008-05-12T09:35:00.000+03:00

Sahhâ ol aşık canına kim dost ile visâli var
Canı birdir ma’şuk ile dahı ne türlü hâli var

Cân u gönül akl u fehim nisâr olsun ma’şûkuna
Pes âşıkın ondan ayrı dahı ne mülk ü malı var

Bu yer ü gök ü arş u ferş aşk dadı ile kaaimdir
Bünyadı aşktır âşıka her bir arada eli var

Âşıkların ne kim varı tecrîd gerektir arada
Her nesneye ol hükmeder her yol içinde yolu var

Baki dirlik, seven kişi gerek tuta aşk eteğin
Aşktan artık her nesnenin değşirilir zevâli var

Âşıklara işbu suret meselâ gökçek gibidir
Yüzbin gömlek eskidirse âşıkların muhali var

Niceler aydır Yunus’a çün kocaldın aşkı kogıl
Rûzigâr oğramaz aşka aşkın ne ay u yılı var

Yunus Emre

NASİHAT KANDİLİNDEN

2008-05-12T09:34:00.000+03:00

Nasîhat kandilinden bir işâret göründü.
Tenim içinde canım andan yana süründü

Nefsimin ejderhâsı döndü bana haml’etti
Kanâat hay demezse yeri göğü yer imdi

Kanâatı yâr edin uyma nefs dileğine
Eresin hakîkate yerin buldun dur imdi

Kanâat dediğini eğ’er sen tutmaz isen
Nefsine uyar isen ser-gerdan ol yor imdi

Yunus Hak tecellîsin şiir dilinden söyler
Canda gevher var ise Hak’tan yana yür’imdi

Yunus Emre

İŞİT SÖZÜMÜ EY GAFİL

2008-05-12T09:33:00.001+03:00

İşit sözümü ey gafil,
Tanla seher vaktinde dur.
Öyle buyurmuş, o kâmil,
Tanla seher vaktinde dur.

İşit ne der horozunuz,
Tanla verilir rûziniz.
Dost dergâhına tutgıl yüz,
Tanla seher vaktinde dur.

İşit sözümü ey sağır,
Tâ terâzin gele ağır.
Yalvar Çalab’ına çağır,
Tanla seher vaktinde dur.

Yatanların yatlı hâli,
Hiç nesneye ermez eli.
Seher eser rahmet yeli,
Tanla seher vaktinde dur.

Kuşlar ile durgıl bile,
Kıl namazı imâm ile.
Yalvar günahını dile,
Tanla seher vaktinde dur

Okuna Kur’an u Yasin,
Kulak verip dinleyesin.
Dağca günahlar yuyasın,
Tanla seher vaktinde dur.

Okuna hadîs ü kelâm,
Diyeler aleyhisselâm.
Âşık isen belli bilem,
Tanla seher vaktinde dur.

Helâl ola sana uçmak,
Uçmakta hûriler koçmak.
Kevser şarabını içmek,
Tanla seher vaktinde dur.

Miskin Yunus aç gözünü,
Uyar gafletten özünü.
Tâ bilesin kend'özünü,
Tanla seher vaktinde dur.

Yunus Emre

ÇALAP VERİBİZE

2008-05-12T09:32:00.001+03:00

Çalap veribize sana,
Bir gün ecel serhengini.
Gele görüne gözüne,
Azdıra benzin rengini.

Ayda sana emâneti,
Issı diler tapşırayım.
Ala senden emâneti,
Ede seninle cengini.

Emâneti senden ala,
Gövdeni kuru boş sala.
Vebâller boynunda kala,
Nefsin ura külüngünü.

Malın ve varın ey paşa,
Hısımın kavmin üleşe.
İledeler seni haşa,
Göresin sinin tengini.

Seni sininde koyalar,
Menzil mübârek diyeler.
Üstüne tez tez yumalar,
Dünyânın hâk-ü sengini.

Karanı yerde olasın,
Amelin ile kalasın.
Çok âh edip söylesin,
Peşîmanlığın nengini.

Yunus şimdi tövbeye gel,
Can sendeyken eyle amel.
Aşk ile gel kuşanagör,
Bu dervişlik palhengini.

Yunus Emre

HİÇBİR KİŞİ BİLMEZ BİZİ

2008-05-12T09:31:00.001+03:00

Hiçbir kişi bilmez bizi,
Biz ne işin içindeyiz.
Ne hırsımız baydır bizim,
Ne nefsimiz içindeyiz.

Bir kimsenin devletine,
Tanediben biz gülmeyiz.
Ne münkiriz âlemlere,
Ne Tersanın haçındayız.

Biz bunun neliğin bildik,
Dünyanın nesine kaldık.
Arzumuz nefs için değil,
Dünya teferrücündeyiz.

Yunus aydır her sultanım,
Özge şahım vardır benim,
Ko dünya altın gümüşün,
Ne bakur u tuncundayız.

Yunus Emre

BU DÜNYANIN MESELİ

2008-05-12T09:30:00.002+03:00

Bu dünyânın meseli bir ulu şara benzer,
Velî bizim ömrümüz bir tez pazara benzer.

Her kim bu şara geldi, bir lâhza karar kıldı,
Geri dönüp gitmesi gelmez sefere benzer.

Bu şarın evvel tadı şehd ü şekkerden şîrin,
Âhır acısını gör şol zehr-i mâra benzer.

Evvel gönül almağı huplara nispet eder,
Ahır yüz döndürmeği acuz mekkâra benzer.

Bu şarın hayalleri türlü türlü halleri,
Aldamış gafilleri câzû ayyâra benzer.

Bu şarda hayallerin haddi vü şumârı yok,
Bu hayâle aldanan otlar davara benzer.

Bu şarın sultanı var cümleye ihsânı var,
Sultan ile bilişen yok iken vara benzer.

Kendi mıkdârın bilen, bildi kendi halini,
Velî dahi aşk ile evvel bakara benzer.

Biçare Yunus’u gör, derd ile hayran olmuş,
Onun her bir nefesi şehd ü şekere benzer.

Yunus Emre

NİCELER BU DÜNYADA

2008-05-12T09:30:00.001+03:00

Niceler bu dünyada günâhını yuyamaz,
Ömrü geçer yok yere, ey dırîga duyamaz.

Bir nice kişilerin gaflet gözün bağlamış,
Hak yoluna der isen bir yufkaya kıyamaz.

Bu dünya bir gelindir yeşil kızıl donanmış,
Kişi yeni geline bakıbanı doyamaz.

Ey nice arslanları alır aktarır ölüm,
Azrâil pençesine bir yoksulca duyamaz.

Var şimdi miskin Yunus, uryân olup gir yola,
Yüz çukallı gelirse yalıncağı soyamaz.

Yunus Emre

ZİNHAR VERMEGİL GÖNÜL

2008-05-12T09:29:00.001+03:00

Zinhâr vermegil gönül dünya payına bir gün,
Dünyaya gönül veren düşe tayına bir gün.

Kuşların yuvasını kimse doğan edinmez,
O elde kaçan dura gide yayına bir gün.

Gör ahi niceleri topraklar koçmuş yatar,
Bizi de onlar gibi ala koyuna bir gün.

Şu kuşun ki yuvası doğan katında olur,
O andan kaçınsa da gide yayına bir gün.

Miskin biçare Yunus, gördüm bildim demegil,
Tut erenler eteğin düşgil suyuna bir gün.

Yunus Emre

İSTEYELİM İŞ ISSINI

2008-05-11T13:31:00.000+03:00

İsteyelim iş ıssını,
Bulup görelim kandadır.
Can kulağı açık ise,
İşbu sözüm turvendedir.

Alıgörün turvendeden,
Aşk eridir onu tadan.
Bunda boyununu buran,
Hak katında dermandadır.

Kişi gerek bile onu,
Hem uyanık ola canı.
Bilirsin dünya seveni,
Baykuş gibi yabandadır.

Baykuş çağırır vîrandan,
Kimse murad almaz ondan.
İyi amel iltegörün,
Ol hak terâzi andadır.

Varıcağız terâziye,
Hak kendi bakar yazıya.
Görücek dağlar eriye,
Ol zebânîler andadır.

Bitti sunula eline,
Ettiğin gele yoluna
Tanıklar bile buluna,
Dostun düşmanın andadır.

Terkedesin taht u tacı,
Bulasın ettiğin gücü.
Muhammed hak yalvarıcı,
Şefâatımız andadır.

Yunus eğer âşık isen,
Varlığın değşir yokluğa.
Îman kuşağın berk kuşan,
De hep eksiklik bendedir.

Yunus Emre

(Günümüz Türkçesiyle)
İSTEYELİM İŞ SAHİBİ

İsteyelim iş sahibi,
Bulup görelim nerdedir,
Can kulağı açık ise,
İşbu sözüm turfandadır.

Alıverin turfandadan,
Aşk eridir onu tadan.
Burada boynunu buran,
Hak katında dermandadır.

Kişi gerek bile onu,
Hem uyanık ola canı.
Bilirsin dünya seveni,
Baykuş gibi yabandadır.

Baykuş çağırır vîrandan,
Kimse murat almaz ondan,
İyi ameller götürün,
O hak terâzi ordadır.

Varacağız terâziye,
Hak kendi bakar yazıya,
Görünce dağlar eriye,
O zebâniler ordadır.

Defter sunula eline,
Ettiğin gele yoluna,
Tanıklar bile buluna,
Dostun düşmanın ordadır.

Terk edesin tahtı, tacı,
Bulasın ettiğin gücü.
Muhammed Hak yalvarıcı,
Bizim şifamız ondadır.

Yunus eğer âşık isen,
Varlığın çevir yokluğa,
İman kuşağın berk kuşan,
De hep eksilik bendedir.

Yunus Emre

BENCİLEYİN GÖREN KİŞİ

2008-05-11T11:40:00.000+03:00

Bencileyin gören kişi,
Ben sevdiğimin yüzünü.
Deli olup dağa düşer,
Yavı kılar kend'özünü.

Ben nicesi diyebilsem,
Cemali tertibin onun.
Kim can dudağıdır tadam,
Onun kılıcı tuzunu.

Her nereye varır ise,
O şirin huylu dilberim.
Yetmiş iki millete o,
Geçirir türlü nazını.

Kişi neyi sever ise,
Dilinde sözü o olur.
Keksiz söyleyesim gelir,
Daima onun sözünü.

Kişi kendi keki ile,
Dosta lâyık olmaz imiş.
Mahabbet burcunda o kor,
Âşıkların yıldızını.

Dertsizlere benim sözüm,
Benzer kaya yankısına.
Haldaşı bilir kişinin,
Gönlünde gizli râzını.

Bu Yunus'un gördüğünü,
Eğer Zühre göre idi.
Çalgıyı elden bırakıp,
Unutur idi sâzını.

Yunus Emre

EZELİDEN VAR İDİ

2008-05-11T10:07:00.001+03:00

Ezelîden var idi,
Canımda bu aşk odu.
Eşkere etmez idim,
Bildim ki o dost kodu.

Ben razıyam bu yolda,
Günde bin kez yanarsam.
Şekerden daha tatlı,
Şirindir aşkın tadı.

Dört kitabı okuyan,
Bulmadı aşka çâre.
Ne beyler, ne sultanlar,
Ne müderris, ne kadı.

Yer gök oynar ırılmaz,
Yeller eser deprenmez.
Âkıbet şol canın kim,
Aşkın ola bünyâdı.

Aşk anadan doğmadı,
Kimseye kul olmadı.
Hükmüne kıldı esir,
Cümle bilişi, yadı.

Aşka mecnun olanlar,
Assı ziyandan fârığ.
Korkmaz ıssı soğuktan,
Pes ne biliser odu.

Ezelde benim fikrim,
Enel Hak idi zikrim.
Henüz dahı doğmadan,
ol Mansûr-ı Bağdâdî.

Aşk çengine düşenin,
Melamet olur canı.
Onun için bed-namdır,
Miskin Yunus'un adı.

Yunus Emre

(Günümüzün Türkçesiyle)

EZELDEN VAR İDİ

Ezelîden var idi,
Canımda bu aşk odu.
Kimseye bell'etmedim,
Bildim ki o dost kodu.

Ben razıyım bu yolda,
Günde bin kez yanarsam.
Şekerden daha tatlı,
Şirindir aşkın tadı.

Dört kitabı okuyan,
Bulmadı aşka çare.
Ne beyler, ne sultanlar,
Ne öğretmen, ne kadı.

Yer gök oynar ayrılmaz,
Yeller eser sarsılmaz.
Sonunda şu canın ki,
Aşkın ola yapanı.

Aşk anadan doğmadı,
Kimseye kul olmadı.
Hükmüne esir kıldı,
Tüm yerli, yabancıyı.

Aşka Mecnun olanlar,
Kâr, zarardan vazgeçmiş.
Korkmaz âşık soğuktan,
Pes ne bilecek odu.

Ezelde benim fikrim,
Enel-Hak idi zikrim.
Henüz daha doğmadan,
O Mansûr-ı Bağdâdî.

Aşk cengine düşenin,
Kınanmış olur canı.
Onun için kötüdür,
Miskin Yunus'un adı…

Yunus Emre

TÜRLÜ TÜRLÜ CEFANIN

2008-05-10T15:58:00.001+03:00

Türlü türlü cefanın,
Adını aşk vermişler.
Bu cefaya katlanan,
Dosta halvet vermişler.

Aşk durur türlü belâ,
Döndürür hâlden hâle.
Dost elinden piyâle,
Key melâmet olmuşlar.

Kime ki aşk ulaşa,
Her dem kaynaya taşa.
İyi dirlik hem yavuz,
Dört yanında durmuşlar.

Her kim aşk eri ise,
Aşka müşteri ise,
Aşk onun yâri ise,
Canına od vurmuşlar.

Miskin Yunus'un canı,
Başında serencamı.
Aşka münkir âdemi,
Bu meydandan sürmüşler.

Yunus Emre

AYETLER İLE BİLİNEN

2008-05-10T15:57:00.000+03:00

Ayetler ile bilinen,
Her yerde hazır bulunan.
Cennet içinde salınan,
Hasan ile Hüseyin'dir.

Bundan Âşura eyleyen,
Hem ruhunu şâd eyleyen.
Anda şefaât eyleyen,
Hasan ile Hüseyin'dir.

Muhammed'dürür dedesi,
Gayet oldu o gün ıssı
Evliyâlar ser-çeşmesi,
Hasan ile Hüseyin'dir.

Kanlı gömleğini alan,
Düşmanına karşı duran,
Yezid'e kılıçlar salan,
Hasan ile Hüseyin'dir.

Yunus eyder onda kalan,
Bu dünyanın sonu viran.
Kerbelâ'da şehid olan,
Hasan ile Hüseyin'dir.

Yunus Emre

AB-I HAYATIN ÇEŞMESİ

2008-05-10T15:54:00.001+03:00

Ab-ı hayatın çeşmesi,
Âşıkların visalidir.
Sohbeti aşk ile eder,
Susamışları yakmaya.

Aşk mı derim ben ona,
Tanrının uçmağın seve.
Uçmak hod bir tuzaktır,
Eblehler canın tutmağa.

Âşık olan miskin olur,
Hak yoluna teslim olur.
Her ne dersen boyun tutar,
Çare yok gönül yıkmaya.

Yunus Emre

BEN BU YOLU BİLMEZ İDİM

2008-05-10T15:53:00.001+03:00

Ben bu yolu bilmez idim,
Aşk gönlüme düştü gider.
Aşk elinden dertli yürek,
Kaynayarak taştı gider.

Hani bizden öğüt alan,
Kalmadı dünyaya gelen.
Gece gündüz tâat kılan,
O Sırat’ı geçti gider.

Hep onlar Sırat’ı geçti,
Varıp dost iline düştü.
Gönül maksûda erişti,
Hazrete ulaştı gider.

Nefsi doyunca yiyenler,
Kana kana uyuyanlar.
Dili gıybet söyleyenler,
Cehenneme düştü gider.

Cehenneme düşen kişi,
Zârılıktır onın işi.
Onulmaz bağrının başı,
Büryân olup pişti gider.

Aşk oduna yanmayanlar,
Öleceğin sanmayanlar,
Göz açıp uyanmayanlar,
Şöyle gaflet bastı gider.

Bu aşk bana bir düş idi,
Hak müesser kılmış idi.
Derviş Yunus bir kuş idi,
Halk içinden uçtu gider.

Yunus Emre

BE HEY KARDAŞ

2008-05-10T15:52:00.001+03:00

Be hey kardaş hakk'ı bulam mı dersin,
Hakk'a yarar amel işlemeyince.
Tarikat sırrına erem mi dersin,
Kamil mürşid sana söylemeyince.

Özenirsen gardaş, tevhide özen,
Tevhiddir nefsinin kal'asın bozan.
Hiç kendi kendine kaynar mı kazan?
Çevre yanın ateş eylemeyince.

Değme kişi gönül evin düzemez,
Hakk'ın taktirini kimse bozamaz.
Tarikat ummandır dalıp yüzemez,
Aşkın deryasını boylamayınca.

Aşkım galip geldi yüreğim harlar,
Aşık olan ar-ı namusu n'eyler.
Behey yunus sana söyleme derler
Ya ben öleyim mi söylemeyince.

Yunus Emre

AH NİCE BİR UYURSUN

2008-05-10T15:43:00.000+03:00

Ah nice bir uyursun, uyanmaz mısın?
Göçtü kervan kaldık dağlar başında.
Çağrışır tellallar inanmaz mısın?
Göçtü kervan, kaldık dağlar başında.

Emr-i hac göçeli hayli zamandır,
Muhammed cümleye dindir, imandır.
Delilsiz gidilmez, yollar yamandır,
Göçtü kervan, kaldık dağlar başında.

Yunus sen bu dünyaya niye geldin?
Gece gündüz Hakk'ı zikretsin dilin.
Enbiyaya uğramaz ise yolun,
Göçtü kervan, kaldık dağlar başında.

Yunus Emre

EĞER AŞKI SEVERSEN -2-

2008-05-10T15:42:00.001+03:00

Eğer aşkı seversen can olasın,
Kamu derdine hem derman olasın.

Eğer dünya seversen mübtelâsın,
Maânî sırrına nerde eresin.

Cihan köhne saraydır, sen beyisin,
Nice bir eskiye hasretlenensin.

Ağudur, bal değil dünya muradı,
Nice bir ağuya parmak banasın.

Kanatsız kuşlayın kaldın yabanda,
Kanatlı kuşlara nerde eresin.

Sana erden asa gerek bu yola,
Dayanırsan asaya dayanasın.

Yunus'un bu sözü gözlüleredir,
Eğer âşık olursan uyanasın.

Yunus Emre

SABAH MEZARLIĞA VARDIM

2008-05-10T15:37:00.000+03:00

Sabah mezarlığa vardım,
Baktım herkes ölmüş yatar,
Her biri çâresiz olup,
Ömrünü yitirmiş yatar.

Kimi yiğit, kimi koca,
Kimi vezir, kimi hoca,
Gündüzleri olmuş gece,
Karanlığa girmiş yatar.

Vardım onların katına,
Baktım ecel heybetine,
Ne yiğitler muradına,
Daha ermemiş yatar.

Nicelerin bağrın deler,
Kurtlar üstünde gezeler,
Gepegencecik tâzeler,
Gül gibice solmuş yatar.

Yarı kalmış tüm işleri,
Dökülmüş inci dişleri,
Dağılmış sırma saçları,
Hep yerlere düşmüş yatar.

Çürüyüp durur tenleri,
Hakka ulaşmış canları,
Görmez misin sen bunları?
Nöbet bize gelmiş yatar.

Yunus Emre

SABAHIN SİNLEYE VARDIM

2008-05-10T14:38:00.002+03:00

Sabahın sinleye vardım,
Gördüm cümle ölmüş yatar.
Her biri biçare olmuş,
Ömrün yayı varmış yatar.

Vardım bunların katına,
Baktım ecel heybetine.
Nice yiğit muradına,
Erememiş ölmüş yatar

Yemiş kurt, kuş bunu keler,
Nicelerin bağrın deler.
Şu ufacık naresteler,
Gül gibice solmuş yatar.

Tuzağa düşmüş tenleri,
Hakk'a ulaşmış canları.
Görmezmisin sen bunları?
Sıra bize gelmiş yatar.

Esilmiş inci dişleri,
Dökülmüş sarı saçları.
Hepsinin bitmiş işleri,
Emr-ü nemde ermiş yatar.

Gitmiş gözünün karası,
Hiç işi yoktur durası.
Kefen bezinin paresi,
Sönüğe sarılmış yatar.

Yunus gerçek aşık isen,
Mülke suret bezemegil.
Mülke suret bezeyenler,
Kara toprak olmuş yatar

Yunus Emre

HER KAÇAN ANARSAM SENİ

2008-05-09T16:25:00.000+03:00

Her kaçan anarsam seni,
Kararım kalmaz Allahım.
Sendem gayrı gözüm yaşın,
Kimseler silmez Allahım.

Sensin ismi baki olan,
Sensin dillerde okunan.
Senin aşkına dokunan,
Kendini bilmez Allahım.

Sen yarattın cismi, canı,
Sen yarattın bu cihanı.
Mülk senindir kerem kanı,
Kimsenin olmaz Allahım.

Okunur dilde destanın,
Açılır bağ ve bostanın.
Sen baktığın gülistanın,
Gülleri solmaz Allahım.

Aşkın bahrına dalmayan,
Canını feda kılmayan,
Senin cemalin görmeyen,
Meydana gelmez Allahım.

Zar olur aşıkın işi,
Durmaz akar gözü yaşı.
Senden ayrı düşen kişi,
Didarın görmez Allahım.

Aşık Yunus seni ister,
Lütf eyle cemalin göster.
Cemalin gören aşıklar,
Ebedi ölmez Allahım.

Yunus Emre

EY PADİŞAHI LEM YEZEL

2008-05-09T16:23:00.000+03:00

Ey padişahı lem yezel,
Ey kadir-i hayyu ezel.
Ey lütfü çok, kahrı güzel,
Lütfün da hoş, kahrın da hoş.

Ağlatırsın zârı zârı,
Göstermezsin hiç didârı.
Layık görür isen nârı,
Nârın da hoş, nurun da hoş.

Hoştur bana senden gelen,
Ya gonca gül, yahut diken.
Ya hıl’atü, yahut kefen,
Lütfün da hoş, kahrın da hoş.

İster ağlat, ister güldür
İster şad et, ister öldür
Miskin Yunus sana kuldur
Narın da hoş, nurun da hoş

Yunus Emre

CANIM KURBAN OLSUN SENİN YOLUNA

2008-05-09T16:21:00.001+03:00

Canım kurban olsun senin yoluna,
Adı güzel, kendi güzel Muhammed.
Şefaat eyle bu kemter kuluna,
Adı güzel, kendi güzel Muhammed.

Mumin olanların çoktur cefası,
Ahirette olur zevk ü sefası.
Onsekiz bin alemin Mustafa'sı,
Adı güzel, kendi güzel Muhammed.

Yedi gökleri seyran eyleyen,
Kürsi'nin üstünde cevlan eyleyen,
Mi'racda ümmetini dileyen,
Adı güzel kendi güzel Muhammed.

Dört caryar anun gökçek yaridur,
Anı seven günahlardan beridur.
On sekiz bin alemin sultanıdur,
Adı güzel, kendi güzel Muhammed.

Aşık Yunus n'ider dünyayı sensiz,
Sen hak Peygambersin şeksiz şüphesiz.
Sana uymayanlar gider imansız,
Adı güzel, kendi güzel Muhammed.

Yunus Emre

HAK MÜYESSER ETSE

2008-05-09T16:20:00.002+03:00

Hak müyesser etse varsam,
Güzel Kabetullah sana.
Baktıkça hayranın olsam,
Güzel Kabetullah sana.

Kara donuna bürünür,
Arş'la beraber görünür.
Sana varmayan yerinir,
Güzel Kabetullah sana.

Gümüşten kapı açmışlar,
Mermerlerle döşemişler,
Altın kuşak kuşatmışlar,
Güzel Kabetullah sana.

Kabe'nin çevresi dağlar,
Didar görmüş sular çağlar.
Âşık Yunus durmaz ağlar,
Güzel Kabetullah sana.

Yunus Emre

CAN Ü GÖNÜLDEN SEVERSEN

2008-05-09T16:20:00.001+03:00

Can ü gönülden seversen,
Yalvar kul, Allah'a yalvar.
Maksuda ermek dilersen,
Yalvar kul, Allah'a yalvar.

Yalvar a kardeş yalvara,
Varmayasın yüzü kara.
Ümmet isen Peygambere,
Yalvar kul, Allah'a yalvar.

Geceler uykudan uyan,
Gizli sırlar olsun ayan.
Mahrum olmaz Allah diyen,
Yalvar kul, Allah'a yalvar.

Tanı sen kendini tanı,
Neden yarattı Hak seni?
N'olacağın anubeni,
Yalvar kul, Allah'a yalvar.

Yunus nuş eyle belayı,
Yürü maksudun dileği.
Hem inleyi, hem ağlayı,
Yalvar kul, Allah'a yalvar.

Yunus Emre

YALAN SÖYLER GÖRMEYEN

2008-05-09T16:19:00.000+03:00

Yalan söyler görmeyen,
Haberi gören bilir.
Gerçek erin halini,
Yolda can veren bilir.

Tatma gönülde kini,
Hoş tut gönül miskini.
Dünya ahret ekini,
Ekip götüren bilir.

Ademin toprağını,
Dört ferişte götürdü.
Suyunu neden kattı?
Yapıp yuğuran bilir.

İsrafil ve Azrail,
Mikail ve Cebrail.
Kıyamet ne gün kopar?
Yarın sur vuran bilir.

Dokuz kırkı yaşayan,
Eylenmedi dünyada.
Saati bir dem imiş,
Sohbeti süren bilir.

Ölmez dirlik bulduran,
Evliya sohbetidir.
Yunus dahi bilmezse,
Okunan Kur'an bilir.

Yunus Emre

HAK YARATTI ÂLEMİ

2008-05-09T16:18:00.000+03:00

Hak yarattı âlemi,
Aşkına Muhammed'in.
Ay ve günü yarattı,
Şevkine Muhammed'in.

Ol! dedi oldu âlem,
Yazıldı levh ü kalem.
Okundu hatm-i kelâm,
Şanına Muhammed'in.

Hep erenler geldiler,
Dergâha yüz sürdüler.
Zikr-i tevhit ettiler,
Nuruna Muhammed'in.

Veysel Karani kazandı,
Âhır yine özendi
Sekiz Uçmak bezendi,
Aşkına Muhammed'in.

Ferişteler geldiler,
Saf saf olup durdular.
Beş vakt namaz kıldılar,
Aşkına Muhammed'in.

Havada uçan kuşlar,
Yeşerir dağ ve taşlar.
Yemiş verir ağaçlar,
Aşkına Muhammed'in.

İmansızlar geldiler,
Ondan iman aldılar.
Beş vakt namaz kıldılar,
Aşkına Muhammed'in.

Yunus kim ede methi?
Över Kur'an ayeti.
An, vergil salavatı,
Aşkına Muhammed'in.

Yunus Emre

ŞU BENİM ŞEYHİMİ

2008-05-09T16:17:00.000+03:00

Şu benim Şeyhimi görmeğe kim gelir?
Zevk ile sefalar sürmeğe kim gelir?

Şeyhimin illeri, uzaktır yolları,
Açılmış gülleri dermeğe kim gelir?

Şeyhimin özünü, severim sözünü,
O mubarek yüzünü, görmeğe kim gelir?

Şeyhimin ilini, sorarım evini,
O sebepli elini öpmeğe kim gelir?

Şeyhimin ilinde, asası elinde,
Şeyhimin yolunda, ölmeğe kim gelir?

Aht ile vefalar, zevk ile safalar,
Bu yolda cefalar çekmeğe kim gelir?

Şeyhimim şem'ine bu canım pervane,
Saladır aşıklara, yanmağa kim gelir?

Hak için malını, hep vere varını,
Aşk için arını, atmağa kim gelir?

Şehidin donunu, yumazlar kanını,
Dost için canını vermeğe kim gelir?

Ah ile göz yaşı, Yunus'un haldaşı,
Zehr ile pişen aşı, yemeğe kim gelir?

Yunus Emre